Adana’da 6 Şubat depremlerinde yıkılarak 10 kişinin ölümüne neden olan Belük Apartmanı A Blok ile ilgili dava dosyasına giren yeni bilirkişi raporu, ihmaller zincirini gözler önüne serdi. Uzmanlar, 14 katlı binanın inşaatının süresinde bitirilemediğini ve yıllarca "ruhsatsız" statüsünde kaçak olarak devam ettiğini belgeledi.
BUGÜNKÜ HABERLER / ADANA
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Adana’da yıkılan ve enkazı altında kalan 10 yurttaşın hayatını kaybettiği Belük Apartmanı A Blok davasında sunulan yeni bilirkişi raporu, denetimsizlik ve usulsüzlükleri bir kez daha açığa çıkardı. Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesi’ne ulaşan 68 sayfalık teknik raporda, binanın yasal süresi içinde tamamlanmadığı ve ruhsat yenilemesi yapılmadan inşaatına devam edildiği tespit edildi.
Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden altı akademisyenin hazırladığı raporda, binanın yapım sürecindeki kritik tarihler mercek altına alındı.
Ruhsat Süresi Doldu, İnşaat Kaçak Devam Etti
Mahkemeye sunulan raporda, Belük Apartmanı A Blok için düzenlenen yapı kullanma belgesinde inşaatın bitiş tarihinin 8 Aralık 1999 olarak görüldüğü vurgulandı. Ancak uzmanlar, yasal mevzuata göre ruhsatın geçerlilik süresinin 5 yıl olduğunu hatırlattı.
Rapora göre, 25 Aralık 1992 ile 25 Aralık 1997 tarihleri arasında tamamlanması gereken bina, bu sürede bitirilemedi. Uzmanlar, 25 Aralık 1997 tarihinden sonra yapının hukuken "ruhsatsız" duruma düştüğünü belirterek şu tespitte bulundu:
"Bu durumda, 25 Aralık 1997 ile 8 Aralık 1999 tarihleri arasında yapının yeniden ruhsatlandırılması gerekirken, söz konusu işlem yapılmadan inşa faaliyetinin devam ettiği ve bu süre zarfında yapının ruhsatsız olarak inşa edildiği değerlendirilmektedir. Belük Apartmanı A Blok bakımından bu dönem için geçerli bir ruhsatın bulunmadığı tespit edilmiştir."
İskan Yerine "Kaçak Yapı" İşlemi Yapılmalıydı
Bilirkişi heyeti, ruhsatı olmayan bir binaya iskan (yapı kullanım izni) verilmesinin de mevzuata aykırı olduğunu vurguladı. Raporda, belediyenin o dönemde "kaçak yapı işlemi" başlatması gerektiğine dikkat çekildi.
Raporda, "Yapıya kullanım izni verilebilmesi için statik ve deprem güvenliği bakımından yeniden değerlendirilmesi, gerekirse güçlendirme projelerinin hazırlanması ve yeniden ruhsat alınması zorunluyken, dosya kapsamında böyle bir ruhsat bulunmamaktadır" ifadeleri yer aldı. İlgili belediyenin, bu zorunlu teknik incelemeleri yapmadan yapı kullanım izni düzenlediği kanaatine varıldı.
Proje ve Uygulama Arasında Uyumsuzluk
Uydu görüntüleri ve proje dosyaları üzerinde yapılan karşılaştırmalı incelemelerde de çarpıcı detaylar ortaya çıktı. Google Earth görüntüleri ile mimari projeyi kıyaslayan uzmanlar, binanın kat sayısı açısından projeye uyumlu göründüğünü ancak bazı kolonların yerleşim yerleri ve boyutları açısından projeyle uyuşmadığını saptadı.
Ayrıca binanın 1975 Deprem Yönetmeliği'ne tabi olduğu belirtilen raporda, normal katlardaki bazı kirişlerde donatı yetersizlikleri olduğu, betonun yeterli mekanik özelliklere sahip olmadığı ve detay işçiliklerinde yönetmeliklere uyulmadığı kaydedildi. Yıkımın ana nedenleri arasında; mimari olumsuzluklar, malzeme kalitesizliği ve denetim eksikliği sıralandı.
"Asli Kusurlu" İsimler Belirlendi
Raporun sonuç bölümünde, yaşanan faciadaki sorumluluk dereceleri de netleştirildi. Buna göre; yapım sorumlusu müteahhit, mimari ve statik fenni mesuller ile belediyenin yapı kontrol ve proje kontrol birimindeki sorumlu kişiler "asli kusurlu" bulundu. Mimari ve statik proje müellifleri ise "tali kusurlu" olarak nitelendirildi.
Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, aralarında inşaat mühendisleri, dönemin belediye imar müdürü ve yardımcılarının da bulunduğu 8 tutuksuz sanık yargılanıyor. Sanıklar hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma" suçundan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis cezası isteniyor.