Genelkurmay Başkanlığının 2007 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde yayımladığı ve hükümetin ertesi gün verdiği net yanıtla sivil-asker ilişkilerinde tarihi bir kırılma yaratan 27 Nisan bildirisinin üzerinden 19 yıl geçti.
Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı'nı belirlemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) başlayan seçim sürecine askeriyenin müdahalesi olarak kayıtlara geçen 27 Nisan 2007 tarihli bildirinin üzerinden tam 19 yıl geride kaldı. Genelkurmay Başkanlığının resmi internet sitesi üzerinden gece yarısı yayımlanan ve kamuoyunda "e-muhtıra" olarak adlandırılan metin, Türk siyasi tarihinde ordunun siyasete müdahale girişimlerine karşı sivil iradenin gösterdiği en belirgin direnç noktalarından biri kabul ediliyor.
Krizin temelini, görev süresi dolan 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yerine seçilecek ismin belirlenmesi süreci oluşturdu. İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ü aday göstermesinin ardından kamuoyunda "laiklik" tartışmaları alevlenmişti. 27 Nisan 2007'de TBMM'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci tur oylamasında 357 kabul oyu çıkmış, ancak muhalefetin "toplantı yeter sayısı olan 367'ye ulaşılamadığı" itirazı ve konuyu Anayasa Mahkemesine taşımasıyla siyasi tansiyon yükselmişti.
Aynı günün gecesi saat 23.20'de Genelkurmay Başkanlığının internet sitesinde yayımlanan bildiride, Türk Silahlı Kuvvetlerinin "laiklik konusundaki tartışmalarda taraf olduğu" ve "laikliğin kesin savunucusu" olduğu vurgulandı. Bildiride yer alan, "Gerektiğinde tavrını ve davranışlarını açık ve net bir şekilde ortaya koyacaktır" ifadesi, askeri bir vesayet girişimi ve hükümete verilmiş açık bir muhtıra olarak değerlendirildi.
Bu gelişme üzerine dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında acil olarak toplanan hükümet, önceki askeri müdahalelerden farklı bir yol izleyerek muhtıraya karşı sessiz kalmadı. 28 Nisan günü kameralar karşısına geçen Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, sivil iradenin kararlılığını vurgulayan tarihi bir metin okudu. Çiçek, Başbakanlığa bağlı bir kurum olan Genelkurmay Başkanlığının, hükümete karşı böyle bir ifade kullanmasının demokratik bir hukuk devletinde düşünülemeyeceğini belirterek askerin siyasete müdahalesini reddetti.
Sivil siyasetin bu kararlı duruşu, süreci farklı bir boyuta taşıdı. Anayasa Mahkemesinin 367 itirazını haklı bularak birinci tur oylamayı iptal etmesinin ardından hükümet, erken seçim kararı aldı. 22 Temmuz 2007'de yapılan genel seçimlerde iktidar partisi oy oranını artırarak yeniden tek başına iktidar oldu. Ardından cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini öngören anayasa değişikliği referanduma götürülerek kabul edildi. Yenilenen meclis aritmetiğiyle birlikte Abdullah Gül, Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı olarak Çankaya Köşkü'ne çıktı.
Türk demokrasi tarihinde sivil iradenin askeri vesayete karşı üstünlüğünü tescilleyen en önemli olaylardan biri olarak anılan 27 Nisan bildirisi, yayımlanmasından dört yıl sonra, 2011 yılında Genelkurmay Başkanlığının internet sitesinden tamamen kaldırıldı. Olayın 19. yılında bu kriz, Türkiye'de sivil-asker ilişkilerinin normalleşmesi ve demokratik kurumların güçlenmesi yolunda atılmış kritik bir adım olarak değerlendirilmeye devam ediyor.