Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda tırmanan krizin ardından ticari gemilerin güvenliğini sağlamak ve diplomatik koordinasyonu artırmak amacıyla uluslararası bir deniz koalisyonu kurmak üzere harekete geçti.
ABD yönetiminin, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son kısıtlamalar ve karşılıklı el koyma vakalarının ardından bölgedeki ticari deniz trafiğini güvence altına almak için müttefiklerine yeni bir koalisyon çağrısı yaptığı ortaya çıktı. Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ulaştığı diplomatik belgelere göre, ABD Dışişleri Bakanlığı yurt dışı misyonlarına gönderdiği bir notla, Washington liderliğinde kurulacak uluslararası bir güce katılım davetinde bulundu.
"Denizcilik Özgürlüğü Yapısı" olarak adlandırılan bu yeni girişimin temel hedefleri arasında istihbarat paylaşımı, diplomatik koordinasyon ve olası yeni yaptırımların ortaklaşa uygulanması yer alıyor. İlgili diplomatik notta, müttefik ülkelerin bu yapıya katılımının, seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etme ve küresel ekonomiyi koruma konusundaki kolektif yeteneği güçlendireceği vurgulandı.
Görev Dağılımı: Dışişleri ve CENTCOM Ortaklığı
Planlanan koalisyon, ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından ortaklaşa yürütülecek. Yapılan görev dağılımına göre Dışişleri Bakanlığı koalisyonun "diplomatik operasyonlar merkezi" olarak işlev görecek. CENTCOM ise askeri ve lojistik kanadı yöneterek ticari gemi taşımacılığı için gerçek zamanlı denizcilik farkındalığı sağlayacak ve ortak ülke orduları arasındaki bilgi paylaşımını koordine edecek.
Kurulması planlanan bu yapının, İngiltere ve Fransa tarafından bölgedeki ticari trafiği korumak amacıyla daha önce önerilen ortak deniz misyonlarına alternatif değil, aksine mevcut Avrupa görev güçlerini tamamlayıcı nitelikte bir inisiyatif olacağı ifade ediliyor.
Arka Planda Tırmanan Gerilim Var
Washington'ın bu adımı, nisan ayı içerisinde bölgede hızla yükselen tansiyonun hemen ardından geldi. ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan geçici ateşkesin ardından Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerden sonuç alınamamıştı. Sürecin tıkanması üzerine ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a yönelik "deniz ablukası" kararı almış ve Hürmüz Boğazı'nı kullanan İran bağlantılı gemilere müdahale edilmeye başlanmıştı.
Bu gelişmeyi takiben ABD güçleri, Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere el koyarken; Tahran yönetimi de buna misilleme olarak Hürmüz Boğazı yakınlarında, biri İsrail bağlantılı olmak üzere çeşitli ticari gemilere müdahale etmişti. Yeni uluslararası koalisyon girişiminin, karşılıklı müdahalelerle daralan küresel tedarik zincirini ve enerji rotalarını güvence altına almayı amaçladığı belirtiliyor.