Avrupa Birliği Çevre Bakanları, kıtanın 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefine giden yolda kritik bir virajı döndü. Brüksel'de yapılan toplantıda, 2040 yılına kadar sera gazı emisyonlarının 1990 seviyelerine kıyasla net yüzde 90 oranında azaltılması konusunda resmi anlaşmaya varıldı.
Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerinin çevre bakanları, iklim değişikliğiyle mücadele politikalarında yeni bir dönemi başlatan kararı bugün resmileştirdi. Brüksel'de gerçekleştirilen Çevre Konseyi toplantısında, Birlik genelinde sera gazı emisyonlarının 2040 yılına kadar yüzde 90 oranında düşürülmesi hedefi oy birliğiyle kabul edildi. Bu karar, Avrupa Komisyonu'nun daha önce sunduğu tavsiye kararının, üye devletler tarafından bağlayıcı bir taahhüt olarak benimsendiği anlamına geliyor.
2050 Hedefine Giden Yolda "Köprü" Görevi
Alınan bu karar, AB'nin mevcut iklim mimarisinde eksik olan orta vadeli halkayı tamamlıyor. Birlik, halihazırda 2030 yılına kadar emisyonları yüzde 55 azaltmayı (Fit for 55) ve 2050'de tamamen "iklim nötr" olmayı yasalaştırmıştı. Bugün onaylanan yüzde 90'lık hedef, bu iki tarih arasında bir köprü görevi görerek, sanayi ve enerji sektörlerinin dönüşüm takvimini netleştiriyor.
Toplantı sonrasında yapılan açıklamalarda, hedefin tutturulabilmesi için özellikle enerji üretiminde fosil yakıtların kullanımının radikal biçimde sonlandırılması gerektiği vurgulandı. Üye ülkeler, yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artırılması, binalarda enerji verimliliği ve düşük karbonlu teknolojilerin yaygınlaştırılması konularında mutabık kaldı.
Tarım ve Sanayi Sektörlerinde Dönüşüm Sancısı
Müzakerelerin en zorlu kısmını, bazı üye ülkelerin tarım ve ağır sanayi sektörlerine yönelik çekinceleri oluşturdu. Özellikle Doğu Avrupa ülkeleri ve tarım lobisinin güçlü olduğu devletler, geçiş sürecinin "adil" olması gerektiği konusunda ısrarcı oldu.
Kabul edilen metinde, hedefe ulaşılırken ekonomik rekabetçiliğin korunması ve sosyal maliyetlerin gözetilmesi gerektiğine dair ifadeler yer aldı. Karara göre, AB'nin emisyon ticaret sistemi (ETS) ve sınırda karbon düzenlemesi mekanizmaları, 2040 hedefine uyumlu hale getirilecek.
Uzmanlardan "Zorlu Yol Haritası" Uyarısı
İklim politikası uzmanları, yüzde 90'lık hedefin kağıt üzerinde iddialı bir adım olduğunu, ancak uygulamanın büyük zorluklar barındırdığını belirtiyor. Hedefin gerçekleşmesi için, Avrupa'nın enerji altyapısının neredeyse tamamen karbonsuzlaşması ve ulaşım sektöründe elektrikli araç dönüşümünün hızlanması gerekiyor.
Ayrıca, karbon yakalama ve depolama (CCS) teknolojilerinin henüz ticari ölçekte yeterince yaygınlaşmamış olması, hedefin önündeki teknik engellerden biri olarak gösteriliyor. AB yetkilileri, önümüzdeki süreçte bu teknolojilere yapılacak yatırımların artırılacağını ve "Yeşil Mutabakat" fonlarının bu dönüşümü desteklemek için kullanılacağını ifade etti.
Bu tarihi karar, AB'nin küresel iklim diplomasisindeki liderlik iddiasını sürdürme çabası olarak da yorumlanıyor. Yasal çerçevenin tamamlanması için Avrupa Parlamentosu ile yapılacak teknik görüşmelerin ardından düzenlemenin resmi gazetede yayımlanması bekleniyor.