ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik deniz ablukasını kalıcı hale getirmeye hazırlandığına ilişkin haber akışı, küresel petrol piyasalarında sert yükselişe neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'ten fazla artarak 109 doların üzerine çıktı.
Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İran'a yönelik uyguladığı deniz ablukasının uzun süreli olabileceğine dair gelişmeler, küresel piyasalarda enerji arzına ilişkin endişeleri derinleştirdi. Dün günü 104,4 dolar seviyesinde kapatan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, yüzde 5,32 oranında bir artışla 109,95 dolara yükseldi. Benzer şekilde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 5,19 değer kazanarak 105,12 dolardan işlem gördü.
Piyasalardaki bu sert dalgalanmanın temelinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran limanlarına yönelik deniz kısıtlamalarını uzun vadeli bir stratejiye dönüştürme planları yatıyor. Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı raporlara göre Trump, Tahran yönetimini nükleer programında geri adım atmaya zorlamak için ülkenin birincil ekonomik kaynağı olan petrol gelirlerini ve ekonomik altyapısını hedef alıyor.
Abluka, Doğrudan Çatışmaya Alternatif Olarak Görülüyor
ABD yönetimi içerisindeki kaynaklar, Trump'ın İran'a karşı yeniden hava saldırıları düzenlemek veya bölgeden tamamen çekilmek gibi seçenekleri mevcut ablukayı sürdürmeye kıyasla daha riskli bulduğunu ifade ediyor. Alınan yeni kararlar doğrultusunda, İran limanlarına yönelik deniz trafiği kısıtlanarak ülkenin petrol ihracatının felce uğratılması hedefleniyor.
Buna karşın Washington'daki bazı isimlerin, Tahran üzerindeki baskının artırılmasını desteklerken; diğer bir kesimin Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve savaşın derinleşmesinin küresel ekonomi ile siyasi dengeler üzerinde yaratabileceği ağır risklerden endişe duyduğu belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Durma Noktasında
Bölgedeki kriz, geride bıraktığımız şubat ayı sonunda ivme kazanmıştı. 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, 2 Mart'ta stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine kapattığını duyurmuştu.
Pakistan'da iki ülke arasında yürütülen diplomatik müzakerelerin sonuçsuz kalmasıyla gerilim daha da tırmandı. Başkan Trump'ın 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını ilan etmesinin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere yönelik kapsamlı bir deniz ablukasının başladığını duyurdu.
Uluslararası ticaretteki son durumun vahameti Birleşmiş Milletler (BM) verilerine de yansıdı. BM yetkilileri, bölgede savaşın patlak vermesi ve art arda gelen kısıtlamaların ardından Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerinin yüzde 95,3 oranında azaldığını bildirdi.