Avrupa Birliği’nin 2017 yılına ait gizli bir hukuki belgesi, birliğin, uluslararası hukuk ihlalleri nedeniyle İsrail ile olan ortaklık ve işbirliği anlaşmalarını tamamen askıya alma yetkisine sahip olduğunu ortaya koydu.
Brüksel merkezli yayın organı EUobserver tarafından ulaşılan ve dönemin en üst düzey Avrupa Birliği (AB) hukuk yetkilisi Luis Romero Requena tarafından hazırlanan 5 Ekim 2017 tarihli gizli belge, AB ile İsrail arasındaki ilişkilerin hukuki sınırlarını gözler önüne serdi. Belgede, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da gerçekleştirdiği uluslararası hukuk ihlalleri gerekçe gösterilerek, AB’nin mevcut ortaklık mekanizmalarını dondurabileceği ifade ediliyor.
Hukuki mütalaaya göre, AB’nin İsrail ile yürüttüğü bilimsel araştırma programı "Horizon Europe" ve öğrenci değişim programı "Erasmus" kapsamındaki işbirliklerini durdurması için yeterli hukuki zemin bulunuyor. Bununla da kalmayan belgede, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın bir bütün olarak tamamen askıya alınmasının önünde hukuki bir engel bulunmadığı vurgulanıyor.
İhlallerin Farkındalığı ve Sonuçsuz Kalan Diyalog
Söz konusu belgede, AB kurumlarının İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında gerçekleştirdiği uluslararası hukuk ihlallerinden tamamen haberdar olduğu açıkça belirtiliyor. İhlallerin her geçen gün daha da ağırlaştığına dikkat çekilen hukuki değerlendirmede, İsrail yönetimiyle sürdürülen diplomatik diyalog çabalarının herhangi bir sonuç vermediği tespiti yapılıyor.
Ayrıca, bölgedeki Filistinli nüfusun haklarını savunabileceği etkili hukuki başvuru yollarından ve koruma mekanizmalarından tamamen mahrum bırakıldığı aktarılıyor.
BM Kararlarına Atıf Yapıldı
Gizli belgede, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2016 yılında kabul ettiği 2334 sayılı karara da atıfta bulunuluyor. Söz konusu BMGK kararı, tüm BM üyesi devletlere, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yürüttüğü yasa dışı yerleşim ve yıkım faaliyetlerinin önlenmesi için somut tedbirler alma çağrısında bulunuyordu. AB hukuk servisinin hazırladığı raporda, bu uluslararası kararların birliğe yüklediği sorumluluklar ve sunduğu hareket alanı da hukuki dayanaklar arasında gösteriliyor.