Avrupa Parlamentosu, Almanya için Alternatif partisinin liderliğinde kurulan Egemen Ulusların Avrupası siyasi partisinin Avrupa Birliği temel değerlerine uyup uymadığının incelenmesi talebini onayladı.
Strazburg’da düzenlenen Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu oylamasında, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin öncülüğünde hayata geçirilen "Egemen Ulusların Avrupası" (ESN) siyasi partisinin Avrupa Birliği (AB) mevzuatındaki kayıt ve mali destek kriterlerini karşılayıp karşılamadığının incelenmesi kararlaştırıldı. Yapılan oylamada karar, 224 "hayır" ve 18 çekimser oya karşılık 414 "evet" oyuyla kabul edildi.
Kararla birlikte, Avrupa Siyasi Partiler ve Vakıflar Otoritesinden (APPF) ESN partisinin AB’nin kurucu değerlerine bağlılığının resmi olarak doğrulanması talep edildi.
İlk Kez İşletilen Denetim Mekanizması
Söz konusu inceleme talebi, APPF’nin ESN partisinin AB'nin temel değerlerine bağlılığı konusunda şüpheler bulunduğunu AP, AB Konseyi ve AB Komisyonuna bildirmesinin ardından gündeme geldi. AP’de gerçekleştirilen oylama, doğrulama prosedürünün başlatılmasına yönelik usule ilişkin bir adım olma özelliği taşıyor. Karar, doğrudan ESN'nin AB değerlerini ihlal ettiğine dair kesinleşmiş bir hüküm teşkil etmiyor.
İnceleme sürecinde APPF, ESN’nin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel insan haklarına saygı gibi kurucu AB değerleriyle uyumunu denetleyecek. Avrupa düzeyinde kayıtlı bir siyasi parti statüsünü korumak ve AB bütçesinden fon alabilmek için bu ilkelere bağlılık zorunlu bir kriter olarak kabul ediliyor. Değerlendirme sonucunda APPF'nin olası bir kayıt silme kararı alması durumunda, bu kararın yürürlüğe girmesi AP veya AB Konseyinin itiraz etmemesi şartına bağlı olacak.
Ekim 2025'te kabul edilen ve yabancı müdahaleyle mücadele, şeffaflık ile Avrupa değerlerinin korunmasına yönelik kuralları sıkılaştıran revize edilmiş AB düzenlemesi kapsamında bu doğrulama mekanizması ilk kez uygulanıyor.
Parti ve Parlamento Grubu Arasındaki Fark
AP bünyesinde "Egemen Ulusların Avrupası" adıyla faaliyet gösteren bir siyasi grup bulunsa da, incelemeye konu olan ESN Avrupa siyasi partisi hukuki ve işlevsel olarak bu gruptan farklı bir yapıya sahip. Parlamento grupları, AP çatısı altındaki milletvekillerinin ortak yasama faaliyetlerini yürütmesini sağlarken; Avrupa siyasi partileri, AB genelinde ayrı bir tüzel kişiliğe ve doğrudan AB bütçesinden sağlanan mali destek sistemine tabi tutuluyor.