Avrupa Birliği genelinde doğal gaz depolarının doluluk oranı ağustos ayı ortası itibarıyla yüzde 60,8 seviyesine gerileyerek son beş yılın en düşük seviyesini gördü. Artan jeopolitik gerilimler ve yükselen spot piyasa fiyatları, kış öncesi tedarik endişelerini artırıyor.
Avrupa Birliği (AB) genelindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı, 17 Ağustos itibarıyla yüzde 60,8 seviyesine gerileyerek son beş yılın en düşük oranını kaydetti. Orta Doğu'daki jeopolitik çatışmaların tetiklediği yüksek fiyatlar ve küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasındaki yoğun rekabet, kıta genelinde kış mevsimi öncesinde depolama süreçlerini zorlaştırıyor.
Gas Infrastructure Europe verilerine göre, ağustos ayı ortasındaki depolama doluluk oranları geçmiş yıllarda çok daha yüksek seyrediyordu. AB depolarındaki doluluk oranı 2022'de yüzde 75,6, 2023'te yüzde 90, 2024'te yüzde 89 ve geçen yıl yüzde 73,6 olarak kaydedilmişti. Bu yıl ölçülen yüzde 60,8'lik seviye, son beş yıllık dönemin aynı dönemine göre en zayıf performansı olarak kayıtlara geçti.
Hedeflerin Gerisinde Kalma Riski
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşanan enerji krizine karşı AB, depoların kış öncesinde, yani 1 Kasım'a kadar yüzde 90 oranında doldurulmasını zorunlu kılmıştı. Ancak daha sonra üye ülkelere esneklik tanınarak bu hedefin 1 Ekim ile 1 Aralık arasında tamamlanmasına ve bazı özel durumlarda yüzde 80 seviyesinin kabul edilmesine olanak sağlandı.
Avrupa Birliği Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) tarafından yapılan değerlendirmeler, 1 Kasım’a kadar yüzde 90 doluluk hedefine ulaşılması için LNG ithalatının geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 13 artırılması gerektiğini gösteriyor. Mevcut ithalat düzeylerinin korunması halinde depoların ancak yüzde 80 seviyesine kadar doldurulabileceği tahmin ediliyor.
Gaz Fiyatları Bir Yılda İki Katına Çıktı
Tedarik endişeleri ve depolama hızının yavaşlaması Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarına da doğrudan yansıyor. Avrupa'nın gösterge doğal gaz fiyatı olan Dutch TTF'de eylül vadeli kontratlar megavatsaat başına 62,11 avro seviyesinden işlem görüyor. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde megavatsaat başına 30,54 avro olan fiyat seviyesine kıyasla yüzde 103'lük bir artışa işaret ediyor. Fiyatların bir yılda iki katından fazla yükselmesi, depolara gaz enjekte etmenin ekonomik cazibesini azaltıyor.
Küresel LNG Pazarında Çetin Rekabet
Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimler ve ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı gemi trafiği aksaklıkları, Katar başta olmak üzere önemli üreticilerin küresel pazara LNG sevkiyatını olumsuz etkiliyor.
Japonya ve Güney Kore gibi yüksek prim ödemeye hazır Asyalı alıcıların yanı sıra Hindistan, Bangladeş ve Tayvan'ın kesintisiz alımları esnek LNG arzını daraltıyor. Uzmanlar, AB'nin kışa girerken depolarını yüzde 80 seviyesine ulaştırabilmesi için mevcut baz senaryonun üzerine yaklaşık 5,2 milyar metreküp (yaklaşık 50 LNG kargosu) ek gaza ihtiyaç duyacağını öngörüyor. Yüzde 90 hedefine ulaşılması için ise yaklaşık 15,6 milyar metreküp veya kabaca 150 ek LNG kargosunun tedarik edilmesi gerekiyor.