Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Kişilerin Hakları Özel Raportörü Heba Hagrass, engelli bireylerin siyasi mekanizmalarda ve parlamentolarda daha etkin bir şekilde temsil edilmesi gerektiğini belirterek, yasa yapım süreçlerinde kapsayıcılığın zorunlu olduğunu vurguladı.
İstanbul'da gerçekleştirilen Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurul Toplantısı, engelli hakları ve kapsayıcılık açısından önemli mesajlara sahne oldu. Toplantıya katılan Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Kişilerin Hakları Özel Raportörü Heba Hagrass, dünya genelinde parlamentoların engelli bireylerin haklarını ve temsiliyetini merkeze alması gerektiğini ifade etti.
Hagrass, engelli bireylerin parlamentolardaki temsiliyetinin henüz istenilen seviyede olmadığını, ancak çeşitli ülkelerde bu yönde atılan adımların yeni yeni başladığını belirtti. Karar alma süreçlerinde engelli bireylerin bizzat yer almasının kritik önem taşıdığına dikkat çeken Hagrass, "Engelli kişiler, karar alma sürecinin en üst düzeyinde yer almalı çünkü kimse bizim yerimize karar veremez. Daha önce, engelli olmayan kişiler tarafından bizim adımıza alınan tüm kararlar ya başarısız oldu ya da yeterince uygun değildi." ifadelerini kullandı.
"Seçmen Kitlenizin Bir Bölümünü İhmal Edemezsiniz"
Milletvekillerinin ve yasa yapıcıların tüm vatandaşlara karşı sorumlu olduğunu hatırlatan Hagrass, kapsayıcılığın devlet politikalarına entegre edilmesinde parlamentoların kilit bir rol oynadığını vurguladı. Parlamenterlerin sorumluluklarına değinen Hagrass, "Seçmen kitlenizin bir bölümünü ihmal edemezsiniz. Seçmen kitleniz sizin sorumluluğunuzdadır. İster çocuklar, gençler, kadınlar, engelliler, farklı etnik kökenlerden insanlar ya da her ne olursa olsun. Tüm bunlar milletvekilinin dikkate alması gereken hususlardır." şeklinde konuştu.
Hagrass, bir ülkede kapsayıcılığın temelinin yasalarla atıldığını ve yeni yasal düzenlemeler yapılırken yasa yapıcıların kendilerine "Engelli bireyler bu sürecin neresinde?" sorusunu yöneltmesi gerektiğini ifade etti. Bu yaklaşımın, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 15'ini oluşturan engelli bireylerin ihtiyaçlarının doğru ve eksiksiz bir şekilde dikkate alınmasını sağlayacağı belirtildi.
Sözleşmelere Uyum ve Hesap Verebilirlik
BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme'nin küresel çapta büyük ilgi gördüğünü ve en yaygın kabul gören metinlerden biri olduğunu hatırlatan Hagrass, devletlerin engelli haklarını iyileştirmek adına daha fazla rapor sunduğunu dile getirdi. Parlamentoların engelli bireylere yönelik finansman sağlama ve hesap verebilirlik mekanizmalarını işletme konusunda çok daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğinin altı çizildi.
Engellilerin yaşadığı sistemik zorlukların bir iki yıl gibi kısa bir sürede tamamen çözülmesinin beklenemeyeceğini belirten Hagrass, buna rağmen ülkelerin geri bildirimleri dikkate alarak önemli ilerlemeler kaydettiğini ifade etti. Mevcut küresel ilerlemenin henüz tam anlamıyla tatmin edici düzeyde olmadığını vurgulayan Özel Raportör, sürecin iyileştirilmesi için devletleri teşvik etmeyi sürdüreceklerini bildirdi.