Birleşmiş Milletler, 2025 yılında dünya genelinde insani yardım çalışanlarına yönelik şiddetin rekor seviyeye ulaştığını açıkladı. Gazze, hayatını kaybeden 186 yardım görevlisiyle üst üste üçüncü kez en tehlikeli bölge olarak kayıtlara geçti.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (UNOCHA), 19 Ağustos Dünya İnsani Yardım Günü vesilesiyle yayımladığı raporda, insani yardım çalışanlarının karşı karşıya kaldığı güvenlik krizinin ulaştığı vahim boyutları gözler önüne serdi. Rapora göre, 2025 yılında dünya genelinde 907 insani yardım görevlisi saldırıya uğrayarak hayatını kaybetti, yaralandı veya kaçırıldı. Bu rakam, yardım çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviye olarak tarihe geçti.
Raporda, geçen yıl hayatını kaybeden yardım görevlisi sayısının hafif bir düşüşle 350’ye gerilediği, ancak sahada görev yapan personele yönelik genel şiddet düzeyinin azalmadığı vurgulandı. Resmi verilere göre, 2025 yılında 322 yardım çalışanı saldırılarda yaralanırken, 235 çalışan ise kaçırıldı.
Gazze ve Sudan En Tehlikeli Bölgeler Arasında
Çatışmaların ve insani krizlerin derinden etkilediği Gazze, insani yardım çalışanları için en riskli bölge olma özelliğini 2025 yılında da korudu. Raporda, Gazze’de görev yapan 186 insani yardım çalışanının hayatını kaybettiği ve bölgenin üst üste üçüncü yılda da en ölümcül ortam olmayı sürdürdüğü belirtildi. Gazze’yi, 71 yardım çalışanının yaşamını yitirdiği Sudan takip etti.
2026 yılına ilişkin paylaşılan güncel veriler de tehlikenin sürdüğünü ortaya koydu. Yılın ilk aylarından itibaren dünya genelinde şu ana kadar 82 yardım görevlisinin hayatını kaybettiği, 97 kişinin yaralandığı ve 39 kişinin kaçırıldığı aktarıldı.
SİHA Tehdidi Giderek Artıyor
Raporda dikkat çekilen bir diğer önemli unsur ise insani yardım operasyonlarında insansız hava araçlarının (SİHA) kullanımının yarattığı yeni tehditler oldu. Yardım çalışanlarının giderek daha fazla SİHA saldırılarının hedefi haline geldiği ifade edildi.
Raporda yer alan örneklere göre, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde geçen yılın mart ayında bir binaya düzenlenen İHA saldırısında bir yardım görevlisi hayatını kaybetti. Ukrayna’da ise mayıs ayında sadece bir haftalık süre zarfında dört insani yardım konvoyu vuruldu. Benzer şekilde, Sudan’da 2026 yılının ilk dört ayında pazar yerleri ile sağlık tesislerini hedef alan insansız hava araçları, sivil can kayıplarının yüzde 80’ine yol açtı.
"Kabul Edilemez Bir Durum"
Raporda görüşlerine yer verilen BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, insani yardım çalışanlarının karşı karşıya kaldığı bu tablonun kabul edilemez olduğunu vurguladı. Fletcher, sadece son üç yıl içerisinde 1000’den fazla yardım çalışanının görev başında öldürüldüğüne işaret etti.
Bu verileri yalnızca kamuoyuna duyurmanın tek başına koruma sağlamayacağını belirten Fletcher, uluslararası topluma seslenerek tüm ülkelere insancıl hukuku destekleme, sivilleri ve yardım çalışanlarını korumak amacıyla ellerindeki her türlü mekanizmayı harekete geçirme çağrısında bulundu.