Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), Orta Doğu'da tırmanan gerilimin deniz rotalarında yarattığı aksamaların ve artan lojistik maliyetlerinin, bölge dışındaki insani yardım faaliyetlerine ağır darbe vurduğunu açıkladı.
Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi'nde düzenlenen haftalık basın toplantısında konuşan BMMYK Sözcüsü Carlotta Wolf, Orta Doğu'daki krizin insani yardım operasyonları üzerindeki sarsıcı etkilerine dikkat çekti. Wolf, bölgedeki istikrarsızlığın yarattığı domino etkisinin yalnızca sınır ülkelerini değil, dünyanın çok farklı bölgelerindeki yardım çabalarını da ciddi şekilde zorladığını ifade etti.
Hürmüz Boğazı ve Körfez'deki kilit deniz rotalarında artan güvensizlik ortamının deniz trafiğini doğrudan aksattığını belirten Wolf, dünya genelinde yakıt, gıda ve navlun maliyetlerindeki artışların kritik yardım malzemelerinin teslimatında büyük gecikmelere yol açtığını vurguladı. Sözcü, bu sorunun özellikle milyonlarca mülteci ve yerinden edilmiş insanı orantısız biçimde etkilediğinin altını çizdi.
Nakliye Maliyetleri İkiye Katlandı
Ulaşım maliyetlerindeki artış ve yük taşımacılığındaki aksamalar, uluslararası yardım kuruluşlarını dağıtım stratejilerini köklü biçimde değiştirmeye zorluyor. BMMYK verilerine göre, savaşın patlak vermesinden bu yana önemli kaynak ülkelerden gelen navlun oranları yaklaşık yüzde 18 oranında artış gösterirken, küresel taşımacılık kapasitesi 2026 yılının başından itibaren yüzde 97'den yüzde 77'ye geriledi.
Lojistik bütçelerinde yaşanan ağır tabloyu somut rakamlarla açıklayan Wolf, Dubai'deki küresel stoklardan Sudan ve Çad'daki operasyonlara gönderilen standart yardım malzemelerinin nakliye bedelinin yaklaşık 927 bin dolardan 1,87 milyon dolara fırladığını kaydetti.
Türkiye Dahil Alternatif Kara Koridorları Devrede
Önemli denizcilik rotalarının fiilen kapanması veya riskli hale gelmesi nedeniyle yardım kuruluşları daha uzun, karmaşık ve masraflı alternatif güzergahları kullanmak zorunda kalıyor. BMMYK'nin mevcut kriz ortamına uyum sağlamak için hızla harekete geçtiğini belirten Wolf, deniz kargolarının Akabe çevresinden yeniden yönlendirildiğini belirtti. Sözcü ayrıca, Dubai'den Arap Yarımadası ve Türkiye üzerinden geçen alternatif kara koridorlarına olan bağımlılığın artırıldığını dile getirdi.
Afrika'da devam eden ancak küresel gündemde ihmal edilen krizlerin bu durumdan bilhassa olumsuz etkilendiğini ifade eden Wolf, Orta Doğu'daki istikrarsızlığın devam etmesi halinde dünya çapında milyonlarca ihtiyaç sahibi için durumun çok daha trajik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.