Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Hürmüz Boğazı'nın olası bir kapanma senaryosunun Orta Doğu ülkeleri üzerindeki ekonomik etkilerini mercek altına aldı. Rapora göre, şokun boyutu ülkeden ülkeye değişse de bölge ekonomilerinin mevcut kredi notları bu baskıyı göğüsleyebilecek kapasitede.
Bugünkü Haberler / Ekonomi Servisi
Küresel enerji ticaretinin can damarı olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik gerilimler sürerken, Fitch Ratings bölge ekonomilerinin olası bir kapanmaya karşı ne kadar dirençli olduğuna dair kapsamlı bir analiz yayımladı. Kuruluşun raporunda, boğazın kapanmasının Orta Doğu ülkeleri üzerinde yaratacağı mali ve ticari baskının "tek tip" olmayacağı, aksine ülkelerin ihracat rotaları ve mali tamponlarına göre önemli farklılıklar göstereceği vurgulandı.
Etki Farklılaşacak, Ancak Notlar Korunacak
Fitch'in analizine göre, Hürmüz Boğazı'nın trafiğe kapatılması durumunda bölge ülkeleri ciddi bir gelir kaybı ve lojistik şok ile karşı karşıya kalacak. Ancak raporda dikkat çeken en kritik bulgu, söz konusu ülkelerin tamamının mevcut kredi derecelendirme seviyeleri dahilinde bu şoku absorbe edebilecek mali esnekliğe sahip olduğu yönünde.
Kuruluş, bölgedeki devletlerin (sovereigns) sahip olduğu güçlü dış varlıkların ve döviz rezervlerinin, kısa veya orta vadeli bir kesintinin yaratacağı bütçe açıklarını finanse etmekte yeterli olacağını öngörüyor. Bu durum, jeopolitik risklerin zirve yaptığı bir dönemde dahi yatırımcılar için bir güven sinyali olarak değerlendiriliyor.
Alternatif Rotalar ve Kırılganlık Haritası
Raporda, ekonomik etkinin derecesini belirleyen temel faktörün "alternatif ihracat rotaları" olduğu belirtiliyor.
- Suudi Arabistan ve BAE: Fitch, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE), petrol ihracatının bir kısmını Hürmüz Boğazı dışına taşıyabilecek boru hattı altyapısına sahip olduğuna dikkat çekti. Bu stratejik avantaj, söz konusu iki ülkenin ihracat kesintilerinden diğer komşularına göre kısmen daha az etkilenmesini sağlıyor.
- Kuveyt ve Katar: Buna karşılık, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatında neredeyse tamamen Hürmüz Boğazı'na bağımlı olan Kuveyt ve Katar'ın, lojistik açıdan en savunmasız ülkeler arasında yer aldığı belirtiliyor. Ancak bu ülkelerin sahip olduğu devasa egemen varlık fonları ve düşük borçluluk oranları, nakit akışındaki kesintileri yönetmelerine olanak tanıyor.
- Umman: Coğrafi konumu itibarıyla boğazın dışında yer alan Umman'ın ise doğrudan ihracat engellerinden ziyade, bölgesel istikrarsızlığın getireceği dolaylı ekonomik etkilerle yüzleşeceği öngörülüyor.
Petrol Fiyatları ve Mali Dengeler
Fitch Ratings, boğazın kapanmasının kaçınılmaz olarak küresel petrol fiyatlarında yukarı yönlü sert bir harekete neden olacağını, bunun da ihracat hacmindeki düşüşü kısmen telafi edebileceğini belirtti. Yüksek petrol fiyatları, ihracat miktarındaki azalmaya rağmen, eldeki stokların veya alternatif yollardan yapılan satışların değerini artırarak mali dengelerin tamamen bozulmasını engelleyebilir.
Ancak rapor, krizin uzaması durumunda tedarik zincirindeki aksamaların ve artan sigorta/navlun maliyetlerinin bölge dışı ticareti de zora sokabileceği uyarısında bulunuyor. Mevcut görünümde Fitch, en kötü senaryoda dahi bölge ülkelerinin kredi profillerinde ani bir bozulma beklemediğini, tampon mekanizmaların devrede olduğunu teyit ediyor.