Hindistan Yüksek Mahkemesi, yapay zeka tarafından üretilen sahte içtihatlara dayanarak karar veren bir yerel mahkeme hakimi hakkında soruşturma başlattı. Hakim, "kötü niyetli olmadığını" savunsa da olay yargı bağımsızlığı tartışmalarını alevlendirdi.
BUGÜNKÜ HABERLER / DIŞ HABERLER SERVİSİ
Hindistan yargı sistemi, teknolojinin hukuk alanındaki kontrolsüz kullanımının yol açabileceği tehlikeleri gözler önüne seren çarpıcı bir skandalla sarsıldı. Andra Pradeş eyaletindeki bir yerel mahkemenin, yapay zeka (AI) tabanlı bir araç kullanarak ürettiği ve gerçekte var olmayan emsal kararlara dayanarak hüküm kurduğu ortaya çıktı. Olayın ardından Hindistan Yüksek Mahkemesi, söz konusu hakim hakkında geniş kapsamlı bir inceleme başlattı.
Arazi Anlaşmazlığında 'Hayali' Kararlar
Skandal, geçtiğimiz Ocak ayında bir arazi anlaşmazlığı davasının temyiz süreciyle Yüksek Mahkeme'nin gündemine gelmesiyle patlak verdi. Edinilen bilgilere göre, söz konusu yerel mahkeme hakimi, Ağustos 2025'te görülen davada kararını gerekçelendirirken daha önce alınmış gibi görünen bazı içtihatlara atıfta bulundu. Ancak Yüksek Mahkeme yargıçları dosyayı incelerken, kararda referans verilen davaların hukuk tarihinde hiç yaşanmadığını ve emsal gösterilen metinlerin tamamen uydurma olduğunu tespit etti.
"Basit Bir Hata Değil, Görevi Kötüye Kullanmadır"
Konunun yargı güvenilirliği açısından kritik bir emsal teşkil ettiğini belirten Hindistan Yüksek Mahkemesi, yaşanan durumu sert bir dille eleştirdi. Mahkeme heyeti, yargı yetkisini kullanan bir görevlinin doğruluğunu teyit etmeden yapay zeka verilerine dayanarak hüküm kurmasının "basit bir yargılama hatası" olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı. Yapılan açıklamada, bu eylemin yargı sürecinin ciddiyetini zedelediği ve potansiyel olarak "görevi kötüye kullanma" kapsamına girebileceği ifade edildi.
Hakimden İtiraf: "Kasıt Yoktu"
Soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan yerel mahkeme hakimi, karar yazım sürecinde hukuki araştırma yapmak amacıyla bir yapay zeka aracı kullandığını itiraf etti. Hakim, teknolojiden faydalanmak istediğini ancak yapay zekanın "halüsinasyon" olarak adlandırılan yanıltıcı veriler ürettiğini fark etmediğini belirtti. Mahkemeyi yanıltma veya hukuku çiğneme gibi bir kastı olmadığını savunan hakim, teknolojinin azizliğine uğradığını öne sürdü.
Hukuk Dünyasında 'AI' Alarmı
Bu olay, hukuk dünyasında yapay zeka araçlarının kullanımıyla ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, üretken yapay zeka modellerinin inandırıcı ancak tamamen kurgusal metinler üretebildiği konusunda hukukçuları uzun süredir uyarıyor. Hindistan'daki bu vaka, denetimsiz teknoloji kullanımının adil yargılanma hakkını nasıl tehdit edebileceğinin somut bir örneği olarak kayıtlara geçti.
Yüksek Mahkeme'nin başlatılan inceleme sonucunda, benzer hataların önüne geçmek için tüm yargı organlarına yönelik yeni dijital kullanım rehberleri yayınlaması bekleniyor.