ABD ve İsrail’in ortak saldırıları sonrası Basra Körfezi’nde tansiyon yükselirken, önde gelen denizcilik sigorta şirketleri bölgedeki gemiler için savaş riski poliçelerini 5 Mart itibarıyla iptal edeceklerini duyurdu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hafta sonu başlattığı ortak askeri operasyonların ardından, küresel enerji ticaretinin can damarı olan Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda ticari nakliye trafiği durma noktasına geldi. Bölgedeki güvenlik risklerinin kontrol edilemez seviyeye ulaşması üzerine, dünyanın en büyük denizcilik sigorta kuruluşları gemiler için sağladıkları savaş riski teminatlarını geri çekme kararı aldı.
Savaş Riski Teminatları İptal Ediliyor
İngiltere merkezli NorthStandard ve London P&I Club, Norveçli sigorta devleri Gard ve Skuld ile ABD merkezli American Club, müşterilerine gönderdikleri bildirimlerde İran suları ve Basra Körfezi genelindeki gemiler için savaş riski sigortalarını iptal ettiklerini açıkladı. Şirketler, bu kararın arkasında reasürörlerinden (sigorta şirketlerini sigortalayan kuruluşlar) gelen "iptal bildirimlerinin" yattığını belirtti.
Alınan karara göre, 5 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, İran karasuları, Basra Körfezi ve çevre sulardaki ticari gemiler, savaş kaynaklı hasarlara karşı sigorta korumasından mahrum kalacak.
Ticaret Trafiği Durma Noktasında
İran hükümeti tarafından Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığına dair resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, sigorta devlerinin bu hamlesi fiili bir blokaj etkisi yarattı. Gemi sahipleri ve operatörler, milyar dolarlık gemilerini ve yüklerini sigortasız bir şekilde çatışma bölgesine sokmak istemediği için bölgedeki deniz trafiği neredeyse tamamen durdu.
Küresel Enerji Piyasaları Tehdit Altında
Basra Körfezi’nin çıkış noktası olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzı için kritik bir öneme sahip. Küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan günlük ortalama 20 milyon varil petrol bu dar su yolundan geçerek dünya pazarlarına ulaşıyor.
Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve İran’ın petrol ihracatı büyük ölçüde bu rotaya bağımlı durumda. Bölgeden yapılan sevkiyatların büyük çoğunluğu Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya devlerine gidiyor. Ayrıca, dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın gaz sevkiyatının tamamına yakını da yine bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyor.
Sigorta iptalleri ve güvenlik endişeleri nedeniyle sevkiyatların durması, sadece petrol ve gaz değil, aynı zamanda bölgeden taşınan gübre, metanol ve tahıl gibi diğer stratejik ürünlerin tedarik zincirinde de ciddi aksamalara yol açma riski taşıyor.