Uluslararası bilim insanlarının hazırladığı yeni analiz, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın Fransa ve İspanya’da yıkıcı orman yangınlarını tetikleyen aşırı hava koşullarının yaşanma olasılığını ciddi oranda artırdığını ortaya koydu.
Dünya genelinde aşırı hava olaylarını inceleyen bilimsel işbirliği ağı World Weather Attribution (WWA) tarafından yapılan araştırma, Avrupa'yı etkisi altına alan orman yangınlarının arkasındaki iklim krizini gözler önüne serdi. Bilimsel verilere göre, insan kaynaklı iklim değişikliği Fransa’da yangına elverişli hava koşullarının oluşma riskini en az 2 kat, İspanya’da ise en az 20 kat artırmış durumda.
Temmuz ayı başından bu yana her iki ülkede de "tarihin en kötüsü" olarak nitelendirilen şiddetli orman yangınları yaşanıyor. Bu yangınlar şimdiye kadar 3 kişinin hayatını kaybetmesine, binlerce evin küle dönmesine ve 300 binden fazla insanın güvenlik gerekçesiyle evlerini terk etmesine yol açtı.
Doğa Koşulları Yangınları Besliyor
Araştırma, yangınların bu denli hızlı yayılmasının arkasındaki mevsimsel döngüye de ışık tutuyor. Etkilenen bölgelerde oldukça yağışlı geçen kış mevsiminin ardından gelen aşırı kurak ilkbahar, yangın riskini artıran en önemli unsurlar arasında gösteriliyor. Kış yağışlarıyla hızla büyüyen bitki örtüsü, ilkbahar ve yaz aylarındaki kuraklıkla birlikte kuruyarak adeta kolayca tutuşabilen birer yakıta dönüşüyor.
Mevcut iklim koşulları göz önüne alındığında, bu şiddetteki aşırı hava olaylarının Fransa’da ortalama her 20 yılda bir, İspanya’da ise her 6 yılda bir meydana gelebileceği hesaplanıyor. Uzmanlar, sıcaklıkların önümüzdeki günlerde de yüksek seyretmesinin yangın koşullarını daha da kötüleştirebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
"Yıkıcı Ulusal Felaketler" Kapıda
Araştırma bulgularını değerlendiren Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell, yaşanan felaketlerin fosil yakıt kullanımının bir sonucu olduğunu vurguladı. İnsanlığın yüksek miktarda kömür, petrol ve doğal gaz tüketmeye devam etmesinin gezegeni adeta kavurduğunu belirten Stiell, bu durumun yangınları çok daha ölümcül ve yıkıcı hale getirdiğini ifade etti. Stiell, tüm ülkelere yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi hızlandırma çağrısında bulundu.
Londra Imperial College Çevre Politikaları Merkezi'nden iklim araştırmacısı Clair Barnes ise yangınların insan yerleşimlerine çok yakın noktalarda çıktığına dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu:
"İklim değişikliğinin orman yangınlarına elverişli sıcak, kuru ve yanıcı koşulları nasıl artırdığını defalarca gördük. Sezonun henüz başındayız ve yeni bir sıcak hava dalgası yaklaşırken bu bulgular son derece korkutucu. Küresel sıcaklıktaki her ufak artış, bizi daha önce deneyimlemediğimiz tehlikeli bir alana doğru sürüklüyor."