İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş yollarının denetimine ilişkin Umman’a yeni bir öneride bulunduklarını açıklayarak, boğazdaki bir güzergahın tamamen, diğerinin ise kısmen İran'ın kontrolünde kalmasını istediklerini belirtti.
Tahran yönetimi, küresel enerji arzının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki kontrol mekanizmasını yeniden yapılandırmak amacıyla komşusu Umman’a dikkat çeken bir diplomatik teklif sundu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, iki ülke heyetleri arasında gerçekleştirilen görüşmelerin detaylarını paylaştı. Garibabadi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini düzenleyen güzergahlardan birinin tamamen, diğer güzergahın ise bir bölümünün İran'ın kontrolü altında kalmasını önerdiklerini duyurdu.
Görüşmelerde boğazdaki seyrüsefer güvenliği, sınır hatlarının yönetimi ve iki ülkenin karasuları üzerindeki yetki alanlarının ele alındığını belirten İranlı diplomat, söz konusu teklifin teknik ve hukuki boyutlarıyla Umman tarafına iletildiğini ifade etti. Tahran'ın bu hamlesi, stratejik su yolundaki fiili ve hukuki denetimini pekiştirme arayışı olarak değerlendiriliyor.
Basra Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık beşte birinin geçiş noktası olması sebebiyle küresel jeopolitikte hayati bir öneme sahip bulunuyor. Kuzey kıyıları İran, güney kıyıları ise Umman sınırları içinde yer alan boğazda gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla gidiş ve dönüş hatlarını ayıran özel trafik şeritleri kullanılıyor.
İran'ın sunduğu bu yeni kontrol modeli önerisi, bölgedeki deniz güvenliği ve uluslararası seyrüsefer serbestisi tartışmalarını yeniden gündeme getirebilecek nitelikte. Umman makamlarının Tahran'dan gelen bu sınır ve kontrol paylaşımı teklifine nasıl bir yanıt verdiği ve önerinin teknik müzakerelerde nasıl karşılık bulacağı ise henüz netleşmedi.