İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in göreve geldiği 2023 yılından bu yana Filistinli tutuklulara yönelik şiddet ve hak ihlallerinde rekor artış kaydedildi. Resmi verilere göre, gardiyanlar aleyhine yasa dışı güç kullanımı gerekçesiyle açılan davaların sayısı önceki yıllara kıyasla eşi görülmemiş seviyelere ulaştı.
İsrail'de aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi lideri Itamar Ben-Gvir'in Ulusal Güvenlik Bakanlığı koltuğuna oturmasıyla birlikte, ülkedeki hapishanelerde tutulan Filistinlilere yönelik muamelelerde dramatik bir kötüleşme yaşandığı ortaya çıktı. Gardiyanların yasa dışı güç kullanımını inceleyen soruşturma birimlerinin verileri, cezaevlerindeki şiddetin sistematik bir şekilde tırmandığını gözler önüne seriyor.
İsrail basınında yer alan güncel verilere göre, Filistinli tutukluların gardiyanlar hakkında yaptığı şikayetler, Ben-Gvir'in göreve başladığı Ocak 2023 itibarıyla çarpıcı bir ivme kazandı. Gardiyanlara yönelik şikayet ve dava sayılarındaki yıllara sari artış, hapishanelerdeki krizin boyutunu rakamlarla belgeliyor.
Şiddet Vakalarında Yüzde Binleri Aşan Artış
2020 yılından bu yana yasa dışı güç kullanımı nedeniyle gardiyanlar aleyhine açılan davalar kademeli olarak artarken, 2023 yılıyla birlikte bu tablo kontrolden çıktı.
Resmi verilere göre 2020 yılında mahkumlara yönelik yasa dışı güç kullanımı sebebiyle yalnızca 17 dava açılmıştı. Bu sayı 2021'de 30'a, 2022'de ise 59'a yükseldi. Ancak Ben-Gvir'in ulusal güvenlik politikalarının dümene geçtiği 2023 yılında, dava sayısı bir önceki yıla göre iki kattan fazla artarak 126'ya ulaştı.
Hapishanelerdeki ihlaller asıl zirveyi 2024 yılında gördü. İlgili birimlerin raporlarına göre, gardiyanlar aleyhine açılan davalar 2024'te 299'a tırmandı. Bu rakam 2025 yılında 201'e gerilese de, 2020 yılındaki verilere kıyasla yüzde 1082'lik bir artışa tekabül ediyor.
"En Ağır Şartlar" İtirafı
Filistinli tutukluların hapishane şartlarının her geçen gün daha da ağırlaştığı, insan hakları örgütlerinin raporlarında da sıklıkla dile getiriliyor. Hazırlanan uluslararası ve yerel raporlarda, aşırı kalabalıklaşma, temel ihtiyaçlara erişimin kısıtlanması ve çeşitli yöntemlerle uygulanan ağır işkenceler belgeleniyor.
Durumun vahameti bizzat İsrailli yetkililerin açıklamalarına da yansımış durumda. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, daha önce yaptığı halka açık açıklamalarda, kendi yönetim döneminde Filistinli tutukluların İsrail hapishanelerinde en ağır şartlarda tutulduğunu açıkça itiraf etmiş ve bu katı politikaları savunmuştu.
Hapishanelerdeki bu rekor düzeydeki ihlal artışı, İsrail'in güvenlik ve cezaevi politikalarının uluslararası hukuk ve insan hakları standartları bağlamında daha fazla sorgulanmasına neden oluyor.