Ticaret Bakanlığı’nın sağladığı özel teşvikler ve pazar araştırma destekleriyle güçlenen kadın girişimciler, Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık dörtte birini sırtlayarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyelerine ulaştı.
ANKARA — Bugünkü Haberler
Türkiye’nin ihracat rekorları kırdığı bir dönemde, bu başarının arkasındaki en kritik itici güçlerden biri kadın girişimciler oldu. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, kadınların ihracata sağladığı katkı son on yılda ikiye katlanarak 60,1 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bakanlığın sağladığı finansman, pazar araştırması ve dijitalleşme destekleri, kadınların sadece geleneksel sektörlerde değil, yüksek teknolojili ürün ihracatında da sahneye çıkmasını sağladı.
İhracatta Kadın Emeğinin Payı Rekor Kırdı
Ticaret Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileriyle yapılan geniş kapsamlı analiz, kadın istihdamının ihracatçı firmalardaki artan ağırlığını gözler önüne serdi. 2013 yılında ihracatçı firmalarda çalışan kadın oranı yüzde 24 iken, 2024 yılı itibarıyla bu oran yüzde 29,1’e ulaştı.
Bu artış sadece istihdam rakamlarına değil, doğrudan ihracat gelirlerine de yansıdı. Kadınların toplam ihracat içindeki payı yüzde 23,6 olarak hesaplanırken, özellikle katma değerli üretimdeki rolleri dikkat çekti. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracatında kadınların payı yüzde 15,78’den yüzde 20,1’e yükseldi.
Sektörel bazda bakıldığında, kadın çalışan oranının en yüksek olduğu alan yüzde 49,17 ile hazır giyim ve konfeksiyon oldu. İller bazında ise Giresun, yüzde 60,66’lık oranla kadınların ihracattaki payının en yüksek olduğu şehir olarak kayıtlara geçti.
Pazar Araştırmasında "Pozitif Ayrımcılık"
Ticaret Bakanlığı, kadın girişimcilerin küresel pazarlara açılmasını kolaylaştırmak adına "Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği" kapsamında özel bir teşvik mekanizması işletiyor. Kadın girişimci statüsündeki şirketler, hedef ülkelerde yapacakları pazar araştırmaları için standart destek oranına ek olarak 20 puanlık ilave bir katkı alıyor.
Bunun yanı sıra, dijitalleşme sürecine ayak uydurmak isteyen kadın ihracatçılar için e-ihracat rapor giderleri, yurt dışı dijital reklam harcamaları ve hedef ülkelerdeki depo kiraları gibi kalemlerde de devlet desteği sağlanıyor.
670 Milyon Liralık Finansman Kalkanı
İhracatçının en büyük sorunu olan finansmana erişim konusunda da kadınlara özel paketler devreye alındı. İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) tarafından oluşturulan "İhracatta Kadını Destekleme Paketi" kapsamında, bugüne kadar kadın ihracatçılara yaklaşık 670 milyon liralık kredi için kefalet sağlandı.
Türk Eximbank da finansman gücünü kadın girişimciler lehine kullanan kurumların başında geliyor. Geçtiğimiz yıl toplam 54,2 milyar dolarlık destek sağlayan banka, özellikle uluslararası piyasalardan temin ettiği 2 milyar dolarlık sürdürülebilirlik kredisini kadın girişimci KOBİ'lere ve yeşil ürün ihracatına yönlendirdi. Ayrıca TİM WINGS Programı ile Kadın Girişimci Belgesi'ne sahip firmalara uygun faizli ve 3 yıla kadar vadeli kredi imkânı sunuluyor.
Geleceğin İhracatçıları Yetişiyor
Kadınların dış ticaretteki yetkinliğini artırmak amacıyla eğitim seferberliği de sürüyor. "Dış Ticaret Bilgilendirme Seminerleri" ve YÖK işbirliğiyle kurulan "İhracat Akademisi", kadın girişimcilerin küresel ticaret dinamiklerine hakim olmasını sağlıyor.
Özellikle e-ihracat alanında uzmanlaşmayı hedefleyen programlarla, kadınların dijital pazarlarda daha aktif rol alması planlanıyor. Bu kapsamda düzenlenecek olan e-İhracat Zirveleri ile kadın girişimcilerin uluslararası paydaşlarla bir araya getirilmesi ve yeni iş ağları kurmaları hedefleniyor.