ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamlesine Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatarak yanıt vermesi, küresel piyasalarda deprem etkisi yarattı. Petrol fiyatları ve altında rekor yükselişler görülürken, Asya’dan Avrupa’ya tüm borsalarda sert satışlar yaşanıyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimin sıcak çatışmaya ve enerji krizine dönüşmesiyle haftanın en sert satış dalgalarından birini yaşıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik koordineli saldırıları sonrası Tahran yönetiminin misilleme olarak stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatması, risk algısını en üst seviyeye taşıdı. Enerji arz güvenliğine dair endişelerle petrol fiyatları ve güvenli liman varlıklarında sert yükselişler izlenirken, küresel hisse senedi piyasalarında kayıplar derinleşiyor.
Enerji Koridorunda Kriz: Petrol Fiyatları Fırladı
İran Devrim Muhafızları’nın, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı, piyasaların ana gündem maddesi haline geldi. Dünya LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu hattın bloke edilmesi, özellikle Asya ekonomileri için büyük bir tehdit oluşturuyor.
Bu gelişmeler ışığında Brent petrolün varil fiyatı, arz şoku endişesiyle yüzde 7’yi aşan bir yükselişle 79 dolar seviyelerine tırmandı. Analistler, boğazdaki ablukanın sürmesi halinde navlun maliyetlerinin artacağını ve enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonla mücadeleyi sekteye uğratabileceğini belirtiyor.
Trump: "Tahminimizden Uzun Sürebilir"
ABD Başkanı Donald Trump, operasyonun seyrine ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların planlanandan daha uzun sürebileceğinin sinyalini verdi. Operasyonun kapasitelerinin dahilinde olduğunu vurgulayan Trump, İran’ın balistik füze programının ABD ve müttefikleri için kabul edilemez bir tehdit oluşturduğunu savundu. Bu açıklamalar, çatışmanın kısa vadede sonlanmayacağı beklentisini güçlendirerek piyasalardaki belirsizliği artırdı.
Güvenli Limanlara Hücum: Altın ve Dolarda Rekor Seviyeler
Yatırımcıların riskli varlıklardan kaçışı, güvenli liman olarak görülen enstrümanlara talebi patlattı. Ons altın, yüzde 1’in üzerinde değer kazanarak 5 bin 360 dolar seviyelerine ulaştı ve tarihi zirvelerini zorlamaya devam etti.
Döviz piyasalarında da hareketlilik sürüyor. Dolar endeksi 98,5 seviyesine yükselirken, yurt içinde Dolar/TL kuru 43,96 seviyelerinde dengelenmeye çalışıyor. Borsa İstanbul’da ise küresel satış dalgasına paralel olarak BIST 100 endeksi günü yüzde 2,71 değer kaybıyla 13.346 puandan tamamladı.
Asya ve Avrupa Borsalarında "Kızıl" Tablo
Hürmüz Boğazı krizinden en doğrudan etkilenen Asya piyasaları günü sert düşüşlerle kapattı. Enerji ithalatında büyük oranda Orta Doğu’ya bağımlı olan Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5’in üzerinde değer kaybederken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3’e yakın geriledi.
Avrupa borsalarında da tablo farklı değil. Enerji şirketlerinin hisselerinde kısmi yükselişler görülse de, genel endekslerde satış baskısı hakim. Almanya’da DAX ve Fransa’da CAC 40 endeksleri yüzde 2’yi aşan kayıplarla işlem görüyor. Avrupa Birliği yetkilileri, İran’ın nükleer programını durdurması çağrısını yinelerken, diplomatik çözüm için kapıların açık tutulması gerektiğini vurguluyor.
Gözler Enflasyon Verileri ve Fed'de
Piyasalardaki jeopolitik yangın, merkez bankalarının para politikası patikasına dair beklentileri de değiştiriyor. Petrol fiyatlarındaki ani yükselişin enflasyonist baskıları yeniden tetikleyebileceği endişesiyle, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirim sürecini öteleyebileceği konuşuluyor. Yatırımcılar, bir yandan Orta Doğu'dan gelecek haber akışını takip ederken, diğer yandan açıklanacak enflasyon ve istihdam verilerine odaklanmış durumda.