New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, polis teşkilatına okullar ve eğitim kurumları çevresinde protestolara karşı tampon bölge oluşturma yetkisi veren Belediye Meclisi tasarısını anayasal özgürlükleri kısıtlayabileceği gerekçesiyle veto etti.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, kamuoyunda "Okullar ve İbadethanelere Erişim ve Güvenlik Yasası" olarak bilinen ve ifade özgürlüğü tartışmalarının odağında yer alan yerel yasa tasarısını reddetti. Karar, New York Polis Departmanının (NYPD) eğitim kurumları çevresindeki protestolara fiziki sınırlama getirmesini öngören düzenlemelerin durdurulması anlamına geliyor.
Belediye Meclisinden geçen tasarıyı değerlendiren Mamdani, metindeki "eğitim kurumu" tanımının çok geniş tutulduğuna dikkat çekerek, bu durumun bireylerin anayasal protesto hakkını doğrudan tehdit ettiğini vurguladı. Mamdani, düzenlemenin mevcut haliyle yasalaşması durumunda üniversitelerden müzelere ve araştırma hastanelerine kadar çok geniş bir alanın polis kısıtlaması kapsamına girebileceği uyarısında bulundu.
Kararının demokratik gerekçelerine değinen Mamdani, söz konusu kısıtlamaların özellikle ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) kurumunu protesto eden çalışanların, fosil yakıt karşıtı çevre aktivistlerinin ve Filistin haklarını savunan üniversite öğrencilerinin seslerini duyurmasını engelleyebileceğini belirtti.
Diğer yandan ibadethaneler çevresinde yapılacak eylemlere ilişkin ayrı bir parantez açan Belediye Başkanı, bu bölgeler için oluşturulacak tampon bölge kısıtlamalarına nispeten daha esnek yaklaştığını ifade etti. İlgili tasarının ibadethanelerle ilgili kısmının nihai halinde daha dar bir kapsama çekildiğini belirten Mamdani, bu bölümü imzalayabileceğini söylese de tüm barışçıl protestoların peşinen bir "güvenlik sorunu" olarak çerçevelenmesine temelden karşı çıktığının altını çizdi.
Önceki Dönemin Kararnameleri İptal Edilmişti
Söz konusu tasarı, New York Belediye Meclisi Üyesi Julie Menin’in öncülüğünde hazırlanmış ve özellikle son aylarda Manhattan ile Queens bölgelerindeki sinagogların önünde gerçekleşen Filistin destekçisi protestoların ardından gündeme getirilmişti.
Şehrin 2025 yılı sonunda görevi sona eren bir önceki Belediye Başkanı Eric Adams, görev sürecinde NYPD'ye ibadethanelerin çevresinde tampon bölgeler oluşturulması yönünde bir kararname imzalamıştı. Ancak görevi devralan Zohran Mamdani, demokratik protesto hakkını orantısız şekilde sınırladığı gerekçesiyle söz konusu kararnameyi ilk icraatlarından biri olarak yürürlükten kaldırmıştı.
Belediye Meclisinde 26 Mart'ta yapılan oylamada her iki yasa tasarısı da 19 "hayır" oyuna karşılık 30 "evet" oyu ile kabul edilmişti. Ancak tasarının, belediye başkanının vetosunu geçersiz kılabilmesi için Mecliste gereken 34 oyluk nitelikli çoğunluğa ulaşamaması Mamdani'ye tasarıyı geri çevirme imkanı tanıdı.
Sürecin bundan sonraki aşamasında, tasarının sponsoru Julie Menin’in meclis üyelerini ikna ederek vetoyu aşmak üzere yeni bir girişimde bulunup bulunmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.