ABD ile İran arasında karşılıklı askeri müdahalelerle tırmanan jeopolitik gerilim ve petrol sevkiyatının kritik güzergahı Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riskleri, küresel piyasalarda risk iştahını düşürürken enerji fiyatlarını son haftaların zirvesine taşıdı.
Küresel piyasalar yeni haftaya, Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilimin gölgesinde başladı. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri adımlar, küresel enerji arzına yönelik endişeleri ve enflasyon kaygılarını yeniden tetiklerken, borsalarda temkinli ve karışık bir seyir öne çıkıyor. Japonya piyasalarının resmi tatil nedeniyle kapalı olması ise küresel işlem hacminin sınırlı kalmasına yol açtı.
Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Endişeleri ve Petrolün Zirvesi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik gerçekleştirilen son operasyonlara ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran'ın askeri kıyı gözetleme, hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri unsurları ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının hedef alındığını bildirdi. İran tarafı ise ABD askeri güçlerinin yapımı devam eden Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni hedef aldığını iddia ederek, bu durumu "tehlikeli bir girişim" olarak nitelendirdi.
Bölgede petrol taşımacılığının can damarı olan Hürmüz Boğazı'nda bazı tankerlerin vurulduğuna yönelik haber akışı, enerji arz güvenliğine dair endişeleri artırdı. Bu gelişmelerle birlikte Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara kadar tırmanarak 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.
Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın, arabulucu ülkelere bu hafta İran ile bir ateşkes sağlanamaması durumunda gerilimin daha da tırmanabileceğine dair mesajlar ilettiği yönündeki iddialar, jeopolitik risk algısını daha da güçlendirdi.
Fed Beklentileri ve Tahvil Piyasası
Petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği endişesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası patikasına yönelik tahminleri zorlaştırıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 70 seviyesine ulaşırken, bankanın önümüzdeki 12 ay içerisinde iki kez faiz artırımına gidebileceği öngörülüyor.
Diğer yandan Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun yüksek seyrinin en büyük endişe kaynağı olmaya devam ettiğini belirterek, iş gücü piyasasının maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın olduğunu vurguladı.
Haftanın ilk işlem gününde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde dengelenirken, dolar endeksi yüzde 0,1'lik sınırlı bir azalışla 100,7 seviyesinden işlem görüyor. Jeopolitik gerilimlerin etkisiyle altın fiyatlarında ise hafif bir geri çekilme yaşandı; ons altın yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 10 dolar seviyelerine çekildi.
Avrupa ve Asya Piyasalarında Son Durum
Avrupa vadeli işlem piyasaları haftaya karışık bir seyirle başlarken, gözler bu hafta gerçekleştirilecek Avrupa Merkez Bankası (ECB) toplantısına çevrildi. ECB'nin bu toplantıda faiz oranlarını sabit tutması beklenirken, eylül ayında yeni bir faiz artışına gidebileceği öngörülüyor. İngiltere tarafında ise Başbakan Andy Burnham'ın bugün yapacağı ilk resmi konuşma ve ekonomi politikalarına dair vereceği mesajlar yakından izleniyor.
Asya tarafında, Japonya'da "Denizcilik Günü" nedeniyle piyasaların kapalı olması işlem hacmini düşürürken, Güney Kore'de yapay zeka ve teknoloji hisselerindeki yüksek değerleme endişeleri nedeniyle Kospi endeksi yüzde 2,8 oranında sert bir düşüş yaşadı. Çin'de ise 1 yıllık kredi faiz oranı yüzde 3, 5 yıllık kredi faiz oranı ise yüzde 3,5 seviyesinde sabit bırakıldı. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,2 değer kazandı.
Yurt İçi Piyasalar ve Gündem
Yurt içinde ise Borsa İstanbul BIST 100 endeksi, önceki haftanın son işlem gününü yüzde 1,90 değer kaybıyla 13.981,05 puandan tamamlamıştı. Yeni günde dolar/TL bankalararası piyasanın açılışında 47,1750 seviyesinden işlem görüyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in Türkiye'nin "BB-" seviyesindeki kredi notunu ve "durağan" görünümünü teyit etmesinin ardından, yurt içinde bugün açıklanacak olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı üretici fiyat endeksi (YDO-ÜFE) verileri takip edilecek.