Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu kapsamında İstanbul'da gerçekleştirilen Demokrasi ve İnsan Hakları Komitesi oturumunda, engelli bireylerin karar alma süreçlerine katılımı ve parlamentolardaki temsiliyetinin artırılması gerektiği vurgulandı.
İstanbul'un ev sahipliğinde düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu çerçevesinde, Demokrasi ve İnsan Hakları Komitesi kapsamlı bir oturum gerçekleştirdi. Çok sayıda ülkeden parlamento başkanı ve parlamenterin katılım sağladığı oturumun temel gündem maddesini, engelli bireylerin haklarının korunması ve siyasetteki temsiliyetlerinin uluslararası düzeyde güçlendirilmesi oluşturdu.
Oturumda söz alan Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Kişilerin Hakları Özel Raportörü Heba Hagras, engelli haklarına yönelik yasal altyapıların geliştirilmesi, bu sürecin denetlenmesi ve demokrasinin savunuculuğunun yapılması konusunda parlamentolara büyük görevler düştüğünü ifade etti. Hagras, engelli bireylerin bakım sorumluluğunun küresel çapta ağırlıklı olarak annelerin ve kız çocuklarının omuzlarına yüklendiğini, bu durumun hem toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştirdiğini hem de engelli bireylerin bağımsızlığını sınırladığını dile getirdi. Özellikle engelli kadınların parlamentolarda yer almasının, kurumların temsil gücünü ve demokratik duyarlılığını artırdığının altı çizildi.
Toplantıya Türkiye adına katılan AK Parti Erzurum Milletvekili Fatma Öncü, engelli haklarının yalnızca bir sosyal politika meselesi olarak görülemeyeceğini belirterek, konunun insan onuru, eşit yurttaşlık ve adil temsil ile doğrudan bağlantılı olduğunu savundu. Öncü, engelli bireylerin karar alma süreçlerinde yeterince yer bulamadığını hatırlatarak, engelli vatandaşların toplumun kıyısında değil merkezinde yer alması gerektiğini ifade etti.
Uluslararası Katılımcılardan Bütçe ve Kapsayıcılık Çağrısı
Oturuma telekonferans yoluyla bağlanan Arap Engelliler Örgütü Kurucusu Nawaf Kabbara, dünya nüfusunun yüzde 16'sına denk gelen yaklaşık 1,3 milyar insanın fiziksel veya zihinsel engeli bulunduğuna dikkat çekti. Kabbara, yasal düzenlemelerin bütçe tahsisi ile desteklenmediği sürece etkisiz kalacağını belirterek, bütçesiz bir kapsayıcılık söyleminin özünde ayrımcılık barındırdığını vurguladı. Ayrıca hiçbir parlamentonun engelli bireyleri dahil etmeden "herkesi temsil ettiğini" iddia edemeyeceğini dile getirdi.
Farklı ülkelerden temsilcilerin deneyimlerini paylaştığı oturumda, Kenya Senato Üyesi Catherine Mumma ülkesinde hayata geçirilen yasal reformları aktardı. Mumma, Kenya Senatosu ve Ulusal Meclisi'nde engelli kotalarının bulunduğunu hatırlatarak, ülkede kamuda ve özel sektörde engelli istihdamının zorunlu hale getirildiğini bildirdi. İsviçre Ulusal Konsey Üyesi Christian Lohr ise parlamentolar arası bilgi ve deneyim paylaşımının, yasa tasarılarının insanların yaşamlarını somut biçimde iyileştirecek belgelere dönüşmesinde kritik bir rol oynadığını kaydetti.