İstanbul'da gerçekleştirilen Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu toplantılarında, çatışma sonrası bölgelerde adil barışın inşasını hedefleyen karar taslağı, Moskova'nın sert muhalefetine rağmen oy çokluğuyla kabul edildi.
Parlamentolar Arası Birliğin (PAB) 152. Genel Kurulu marjında İstanbul'da bir araya gelen uluslararası delegasyonlar, çatışma sonrası dönemlerde parlamentoların rolünü belirleyen kritik bir taslağı karara bağladı. "Parlamentoların, çatışma sonrası dönemlerde sağlam yönetim mekanizmaları kurma, kalıcı ve adil bir barışı tesis etmedeki rolü" başlıklı karar taslağı, oturumda yapılan oylama sonucunda oy çokluğuyla kabul edilerek nihai onay için Genel Kurul'a sevk edildi.
Hollanda Temsilciler Meclisi Üyesi Fatimazhra Belhirch'in başkanlığında yürütülen oturuma Rusya, Ukrayna, İran, Pakistan ve Ürdün başta olmak üzere çok sayıda ülkeden parlamenter katılım gösterdi. Oylamanın ardından katılımcı ülkelere teşekkür eden Belhirch, belgenin Genel Kurul'da onaylanmak üzere yoluna devam edeceğini vurguladı.
Rusya'dan Metne "Siyasallaşma" Tepkisi
Taslağın kabul edilme sürecine en sert itiraz Rusya delegasyonundan geldi. Rusya Federasyonu Konseyi Üyesi Vladimir Chizhov, metnin bölgesel yaklaşımlarla daraltıldığını ve siyasileştirildiğini savundu. Taslakta yer alan "Rusya'nın binlerce çocuğu zorla yerinden ettiğine" dair ifadelere ve Avrupa Birliği kararlarına atıfla kullanılan "Ukrayna'nın işgali" tanımlamasına tepki gösteren Chizhov, bu durumun tarafsızlık ilkesini zedelediğini belirtti.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yapılan atıfları da eleştiren Rus parlamenter, dondurulmuş varlıkların çatışma sonrası toparlanma sürecinde kullanılması yönündeki öneriyi "hukuka aykırı ve tehlikeli" olarak nitelendirdi. Chizhov, Rusya'nın metnin mevcut haline karşı olan muhalefetinin nihai rapora da eklenmesini talep etti.
Ukrayna: "Hesap Verebilirlik Olmadan Barış Olmaz"
Taslağın mevcut halini savunan Ukrayna Parlamentosu Verkhovna Rada Üyesi Ivan Krulko ise, uluslararası hukukun ihlaline karşı hesap verebilirlik mekanizmalarının ve dondurulmuş varlıkların yasal kullanımına dair maddelerin kararı güçlendirdiğini ifade etti. Krulko, "Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Rus liderliği hakkında çıkardığı tutuklama emri sadece Ukrayna'yı değil, uluslararası sistemin güvenilirliğini ilgilendirmektedir. Adalet sağlanmadan kalıcı barışın tesisi mümkün değildir." şeklinde konuştu.
"Tek Bir Çatışmaya Değil, Evrensel Sorunlara Odaklandık"
Karar taslağının raportörlüğünü üstlenen Ürdün Temsilciler Meclisi Üyesi Avni el-Zu'bi, belgenin hazırlık aşamasında belirli bir çatışmayı kayırmaktan özenle kaçındıklarını dile getirdi. Dünyanın halihazırda pek çok farklı noktada savaş ve çatışmalarla mücadele ettiğini hatırlatan el-Zu'bi, taslağın kurumların inşası, yeniden yapılanma ve toplumsal uzlaşı gibi genel toparlanma aşamalarına odaklandığını belirtti.
El-Zu'bi, delegasyonlar ve Genç Parlamenterler Forumu tarafından metne 155'ten fazla değişiklik önergesi sunulduğunu hatırlatarak, parlamenter diplomasinin evrensel barış ve güvenlik hedeflerine hizmet etmesi gerektiğinin altını çizdi.