Şanlıurfa'nın Kızılkuyu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nda koruma altında tutulan Urfa ceylanlarının sayımı ve takibi, insansız hava aracı görüntülerini yüzde 98 doğruluk payıyla analiz eden özel bir yapay zeka modeliyle yapılmaya başlandı.
Şanlıurfa'da nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan Urfa ceylanlarının envanterini çıkarmak ve popülasyonlarını korumak amacıyla yeni nesil teknolojiler devreye sokuldu. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğüne bağlı Kızılkuyu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nda yürütülen projeyle, ceylanların sayımı artık insan gözlemi yerine yapay zeka destekli otonom sistemlerle gerçekleştiriliyor.
DKMP 3. Bölge Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü Güneydoğu Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü işbirliğiyle hayata geçirilen proje kapsamında, 15 bin 337 hektarlık koruma alanında dronlar (İHA) yardımıyla düzenli uçuşlar yapılıyor. Havadan elde edilen yüksek çözünürlüklü görüntüler, geliştirilen yapay zeka altyapısına aktarılarak analiz ediliyor.
Bozkır ekosisteminde yaşayan ceylanların son derece hareketli olmaları ve doğayla uyumlu üstün kamuflaj yetenekleri, geleneksel sayım metotlarında yüzde 15'e varan hata paylarına yol açabiliyordu. Yeni geliştirilen ve doğada fark edilmeleri güç olan bireyleri bile tespit edebilen teknolojik altyapı sayesinde, envanter çalışmalarında yüzde 98 doğruluk oranına ulaşıldı.
53 Bin Verilik Özel Veri Seti Eğitildi
Projenin teknik altyapısının kurulması için zorlu bir hazırlık süreci yürütüldü. Sistemin eğitimi amacıyla altı farklı dönemde kaydedilen 13 binden fazla dron görüntüsü bir araya getirilerek toplamda 53 bin birimlik dev bir veri seti oluşturuldu. Optimizasyonların ardından faaliyete alınan yapay zeka destekli sistemin yaptığı son analizlerde, bölgede yaklaşık 400 Urfa ceylanının yaşadığı saptandı.
Yetkililer, devreye alınan uygulamanın sadece sayısal bir envanter oluşturmakla kalmayacağını vurguluyor. Geliştirilen bu yenilikçi sistemle ceylanların yayılış alanları, göç hareketleri, ekolojik tercihleri ve popülasyon dinamikleri de detaylı bir şekilde izlenerek kayıt altına alınacak.
Yüzde 98 başarı oranıyla çalışan bu yapay zeka destekli takip sisteminin ilerleyen dönemlerde sadece Urfa ceylanları ile sınırlı kalmayıp, Türkiye genelindeki benzer özellikler taşıyan diğer yaban hayvanı türlerinin korunması ve izlenmesinde de kullanılması hedefleniyor.