Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelikle, içme ve kullanma suyu havzalarında koruma önlemleri üst seviyeye çıkarıldı. Havza sınırları tapu siciline işlenirken, su yüzeylerinde akaryakıtlı araç kullanımı, enerji santrali kurulumu ve su ürünleri yetiştiriciliği yasaklandı.
İçme ve kullanma suyu havzalarının kalitesini ve miktarını korumak amacıyla hazırlanan "İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, su kaynaklarının çevresindeki yapılaşmadan ticari faaliyetlere, ulaşım araçlarından altyapı projelerine kadar birçok alanda köklü değişiklikler ve sıkı denetimler getiriyor.
Koruma Alanları Tapu Siciline İşlenecek
Yeni yönetmelik kapsamında, içme ve kullanma suyu havzalarındaki koruma alanlarının sınırları bilimsel temelli çalışmalarla belirlenecek. Belirlenen bu havza sınırları ile bu alanlara ait koruma hükümleri kadastro paftalarına aktarılacak ve doğrudan tapu sicilinin beyanlar hanesinde yer alacak.
Büyükşehir belediyelerine içme ve kullanma suyu sağlayan kaynakların koruma planları, ilgili büyükşehir belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri genel müdürlüklerince hazırlanacak. Diğer yerleşim yerlerindeki su kaynakları için ise koruma planları Tarım ve Orman Bakanlığı veya bakanlığın koordinasyonundaki ilgili idareler tarafından yürütülecek. Ayrıca bakanlık bünyesinde, su havzalarının durumunu ve yapısal faaliyetleri takip etmek üzere coğrafi bilgi sistemi tabanlı bir su veri tabanı oluşturulacak. İlgili kurumlar, yaptıkları denetim ve idari işlemleri her yıl ocak ve temmuz aylarında dijital sisteme kaydedecek.
Su Yüzeyinde Yapılaşmaya ve Atık Deşarjına Geçit Yok
Yönetmelikle birlikte, içme ve kullanma suyu amaçlı yerüstü su kaynaklarının maksimum su seviyesine kadar olan su yüzeylerinde yapılaşma tamamen sınırlandırıldı. Su teminiyle doğrudan ilişkili teknik yapılar haricinde su yüzeyine hiçbir yapı inşa edilemeyecek. Arıtılmış olsa dahi atıksuların su yüzeyine doğrudan deşarj edilmesi yasaklanırken, her türlü atık ve artığın su kaynaklarına boşaltılmasına kesin olarak engel olunacak.
Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Sıkı Sınırlandırma
İçme ve kullanma suyu temin edilen ya da edilmesi planlanan tabii göl, baraj gölü ve göletlerde su ürünleri yetiştiriciliği tesislerinin kurulmasına izin verilmeyecek. Sadece Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından ekonomik bölge oluşturulan tabii göl ve barajlarda avcılığa izin verilebilecek. Maksimum su seviyesindeki göl alanı 75 bin hektardan büyük olan baraj göllerinde ise asgari su kotunun en fazla binde biri oranındaki bir alanda su ürünleri yetiştiriciliği yapılmasına bakanlık onayıyla imkan tanınacak. Ancak, su alma yapılarına 1000 metreden daha yakın alanlarda ve bu yapıların yer aldığı koylarda hiçbir şekilde yetiştiricilik faaliyeti yapılamayacak.
Akaryakıtlı Araçlar ve Enerji Santralleri Yasaklandı
Su kaynaklarının korunması adına göl ve baraj yüzeylerinde ulaşım ve sportif faaliyetlere de yeni düzenlemeler getirildi. Su yüzeyinde yelkenli, kürekli, akümülatörlü veya elektrikle çalışan vasıtalar ile sportif faaliyetlere bakanlık izniyle onay verilebilecekken, akaryakıt ile çalışan kayık ve motor gibi araçların kullanımı tamamen yasaklandı.
Bunun yanı sıra su yüzeyinde yeni yol, köprü, viyadük gibi ulaşım altyapılarının yapılmasına izin verilmeyecek. Yenilenebilir enerji santralleri de dahil olmak üzere, su yüzeyine hiçbir enerji santrali kurulamayacak.
Mutlak Koruma Alanlarında İstasyonlara Kapatma Cezası
Yönetmelik, su kaynaklarının en hassas noktası olan mutlak koruma alanlarındaki ticari faaliyetleri de mercek altına alıyor. Bu alanlarda yeni akaryakıt istasyonları, gaz dolum tesisleri, kara araçları için şarj istasyonları, kimyasal madde depoları ile sıvı ve katı yakıt depolarının kurulması yasaklandı. Mevcut durumda bu alanlarda faaliyet gösteren istasyonlar ise Türk Standardları Enstitüsü (TSE) standartlarına uygun hale getirilene kadar kapatılacak.
Mevcut havza koruma planlarının, yönetmelikle belirlenen bu yeni usul ve esaslara uygun olarak en geç 1 yıl içinde yeniden düzenlenmesi gerekiyor.