Ankara ile Addis Ababa arasındaki diplomatik ilişkilerin en önemli sembolü olan Addis Ababa Büyükelçiliği, kuruluşunun 100. yılını doldurarak Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki köklü varlığının simgesi olmaya devam ediyor.
Türkiye ile Etiyopya arasındaki ilişkilerin temeli, Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanan tarihi bir geçmişe dayanıyor. İki ülke arasındaki ilk resmi temaslar, 1896 yılında Sultan II. Abdülhamid ile Etiyopya İmparatoru II. Menelik dönemlerinde karşılıklı diplomatik heyetlerin gönderilmesiyle başladı. Osmanlı Devleti’nin 1912 yılında Harar kentinde bir konsolosluk açmasıyla ivme kazanan bu ilişkiler, 1926 yılında Addis Ababa’da Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki ilk yerleşik büyükelçiliğinin kurulmasıyla kalıcı ve kurumsal bir boyut kazandı.
Cumhuriyet’in henüz ilk yıllarında, o dönemki adıyla Habeşistan İmparatorluğu ile tesis edilen bu diplomatik köprü, bugün siyasetten ticarete, eğitimden insani yardımlara kadar çok geniş bir alanda stratejik bir iş birliğine dönüşmüş durumda.
Kurumsal Varlık ve Stratejik Ortaklık
Etiyopya, sadece ikili ilişkiler açısından değil, aynı zamanda ev sahipliği yaptığı Afrika Birliği nedeniyle de Türkiye'nin kıtaya yönelik dış politikasında kritik bir merkez konumunda bulunuyor. Türkiye, 2008 yılından bu yana Afrika Birliği'nin stratejik ortakları arasında yer alıyor. Günümüzde Türkiye'nin kıta genelinde 44 büyükelçiliği bulunurken, bu geniş temsil ağının koordinasyonunda Addis Ababa önemli bir rol oynamaya devam ediyor.
Zaman içinde iki ülke arasındaki kurumsal bağlar da ciddi şekilde güçlendi. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) kıtadaki ilk ofislerinden birini 2005 yılında Addis Ababa'da açarken, Türkiye Maarif Vakfı ve son olarak Türkiye Diyanet Vakfı gibi kurumlar da Doğu Afrika bölgesindeki operasyonlarını bu merkezden koordine etmeye başladı. Ayrıca Türk Hava Yolları'nın Afrika kıtasındaki en uzun soluklu ve yoğun uçuş güzergahlarından biri Addis Ababa hattı olarak öne çıkıyor.
Ticarette Hedef 1 Milyar Dolar
Etiyopya, Afrika Boynuzu’nun en eski devletlerinden biri olmasının yanı sıra kıtanın en kalabalık ikinci ülkesi olma özelliğiyle de Türk yatırımcılar için büyük fırsatlar barındırıyor. İki ülke arasındaki ticaret hacminde 1 milyar dolarlık hedef doğrultusunda adımlar atılıyor. Etiyopya’nın denize kıyısı olmaması sebebiyle ithalat ve ihracat faaliyetleri büyük oranda komşu ülke Cibuti’nin limanları üzerinden gerçekleştiriliyor.
Bugün Etiyopya’da faaliyet gösteren 261 Türk firması, ülkedeki en büyük ikinci yabancı yatırımcı grubunu oluşturuyor. Türk yatırımlarında tekstil sektörü başı çekerken; demir-çelik üretimi, madencilik, tarım ve inşaat malzemeleri (fayans, parke ve alüminyum doğrama gibi) alanları da dikkat çekici bir büyüme gösteriyor. Türk ürünlerinin kalitesi ve maliyet avantajı, yerel inşaat sektöründeki maliyetleri de olumlu yönde etkiliyor.