Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Doğu Anadolu Bölgesi'nde mevsim normallerinin üzerinde seyreden kar yağışının ardından artan sıcaklıkların ciddi bir çığ riski oluşturduğunu belirterek, riskli bölgelerde "kontrollü patlatma" yapılması çağrısında bulundu.
Doğu Anadolu Bölgesi'nde bu yıl etkili olan yoğun kar yağışı, su kaynakları açısından sevindirici olsa da, yükselen hava sıcaklıklarıyla birlikte ciddi bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, bölgedeki dağlık alanlarda biriken kar kütlelerinin ısınmayla birlikte harekete geçebileceği konusunda uyarılarda bulundu.
"Mevsim Normallerinin Üzerinde Kar Düştü"
Bölgenin coğrafi yapısına dikkat çeken Prof. Dr. Alaeddinoğlu, Aralık, Ocak ve Şubat aylarında gerçekleşen yağışların büyük oranda kar şeklinde düştüğünü hatırlattı. Geçmiş yılların aksine bu kış bölgede yüksek basınç yerine alçak basınç sisteminin hakim olduğunu belirten Alaeddinoğlu, özellikle Van, Bitlis, Hakkari ve Muş illerinde kar yağışının mevsim normallerinin üzerinde gerçekleştiğini vurguladı.
Bu durumun 2026 yılı için su rezervleri açısından olumlu bir tablo çizdiğini ve kuraklık riskini azalttığını ifade eden Alaeddinoğlu, madalyonun diğer yüzündeki tehlikeye işaret etti.
Isınan Hava Kar ile Zemin Arasındaki Bağı Koparıyor
Bölgenin engebeli yapısı, vadiler içine kurulmuş yerleşim yerleri ve bu vadilerden geçen ulaşım ağları, kar erimeleri başladığında potansiyel birer risk sahasına dönüşüyor.
Prof. Dr. Alaeddinoğlu, artan sıcaklıkların kar kütlelerinin stabilitesini bozduğunu belirterek şu teknik detayları paylaştı:
"Yeterince kar biriktiğinde zemin bu yükü taşıyamaz hale gelir ve kütle, eğim doğrultusunda akışa geçer. Havalar ısındığında yer ile kar örtüsü arasındaki bağ kopar. Bu durum bölgeyi çığ oluşumuna çok daha açık hale getiriyor. Isınan hava bu süreci tetikleyecektir ve muhtemelen çığ olaylarının sayısında artış görülecektir."
"Kontrollü Patlatma Hayat Kurtarır"
Geçmiş yıllarda bölgede yaşanan ve çok sayıda vatandaşın hayatını kaybettiği çığ felaketlerini hatırlatan Alaeddinoğlu, can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi için proaktif önlemler alınması gerektiğini savundu.
Riskli alanlarda kar kütlelerinin kendiliğinden düşmesini beklemek yerine müdahale edilmesi gerektiğini belirten Alaeddinoğlu, çözüm önerisini şöyle sıraladı:
"Yapılması gereken en önemli hamle, çığ düşme ihtimali olan alanlarda kar kütlelerinin kontrollü bir şekilde patlatılmasıdır. Özellikle karayolu güzergahları, yerleşim birimleri ve insan hareketliliğinin yoğun olduğu bölgelerde bu adımın atılması hayati önem taşıyor. Felaket yaşanmadan önce çığları kontrollü şekilde düşürerek hayatı normal akışında tutabiliriz."