Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yılın ilk 6 ayında yürüttüğü çalışmalarda, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 artışla toplam 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve vergiye gönüllü uyumun artırılması amacıyla denetim faaliyetlerini yoğunlaştıran Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, yılın ilk yarısına ilişkin denetim sonuçlarını ortaya koydu. Ocak-haziran döneminde izaha davet, teftiş, gözetim ve denetim faaliyetleri sonucunda saptanan matrah farkı ile azaltılan zarar tutarlarının toplamı 354,2 milyar liraya ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 225,5 milyar lira olan bu tutarda, yüzde 57'lik bir artış kaydedildi.
Vergi İncelemelerinde Tespit Edilen Matrah Farkı İki Katına Çıktı
Yılın ilk 6 ayında vergi müfettişleri tarafından gerçekleştirilen vergi incelemeleri sonucunda 265,2 milyar liralık matrah farkı belirlendi. İncelemeler kaynaklı bu matrah farkı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 96,65 artış göstererek yaklaşık iki katına ulaştı.
Aynı dönemde tarhı önerilen vergi tutarı yüzde 89,35, önerilen ceza tutarı ise yüzde 79,92 oranında yükseldi. Tarhı önerilen vergi ve ceza tutarının toplamı ise 186,6 milyar lirayı aştı. Bu süreçte toplam 33 bin 455 mükellef incelenirken, yürütülen denetimlerin ardından 101 bin 301 rapor hazırlandı.
İzaha Davet ve Gözetim Programları Sonuç Verdi
Mükelleflerin vergi incelemesine alınmadan önce riskli görülen hususları açıklamasına imkan tanıyan "izaha davet" mekanizması bu dönemde etkin şekilde işletildi. Mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesiyle vergi matrahlarında 35,4 milyar liralık artış sağlandı. Buradan elde edilen vergi tutarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,41 artarak 3,05 milyar liraya yükseldi.
Ayrıca VDK'nin teftiş programı kapsamında yürütülen çalışmalarla 8,03 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar toplamı elde edilirken, tarh edilen vergi tutarı da 886,1 milyon lira oldu. Böylece izaha davet ve teftiş süreçleri toplamda 43,4 milyar liralık bir matrah artışını beraberinde getirdi.
Beyanname gözetim çalışmaları kapsamında ise nisan ayında 36 bin 15 mükellefe yazı gönderildi. Bu adımın sonucunda mükellefler matrahlarını 21,8 milyar lira artırırken, beyan edilen zararlar 23,3 milyar lira azaltıldı. Risk analiz biriminin yürüttüğü çalışmalar neticesinde bazı mükelleflerin brüt satış tutarlarını toplamda 120,9 milyar lira artırdığı belirlendi. Mart ayında başlatılan stok gözetim programında ise 301 mükellefe yazı gönderilerek 540 milyon liralık matrah artışı sağlandı.
KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Programı-2) kapsamında ise 227 mükellef nezdinde fiili tespit yapılırken, 1847 mükellefe bilgi isteme yazısı iletildi. Bu çalışmalar neticesinde toplamda 795,6 milyon lira tutarındaki faturanın kayıtlardan çıkarılması sağlandı.
Sahada Sıkı Takip: Lüks İşletmelere Fiili Envanter Denetimi
Vergi müfettişleri sahadaki denetim etkinliğini artırmak amacıyla lüks restoranlar, eğlence mekanları, temel gıda maddeleri, pırlanta sektörü, matbaa, tıbbi cihaz, tekstil ve tütün ürünleri gibi çok sayıda sektörde fiili envanter çalışması yürüttü.
Kimyasal gübre, zirai ilaç, ambalajlı içme suyu ve polietilen sektörlerinin de dahil edildiği geniş kapsamlı saha operasyonlarında 36 ilde 761 farklı adrese gidildi. Bu çalışmalarla işletmelerin mevcut stokları ve fiili faaliyetleri yerinde tespit edilerek, gelecekteki risk analizlerinde kullanılmak üzere detaylı veriler toplandı.
"Önleyici Mekanizmaları Öne Çıkarıyoruz"
Yürütülen denetim faaliyetlerine ve vergi süreçlerindeki dönüşüme değinen Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin çok yönlü olarak sürdürüldüğünü belirtti. Bakan Şimşek, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi, risk analizine dayalı vergi incelemeleri, gönüllü uyumu esas alan izaha davet ve gözetim programlarıyla çok yönlü sürdürüyoruz. Bu mücadelemizde, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Elde edilen sonuçlar, risk analizine dayalı denetim anlayışının ve denetim kapasitesinin etkinliğini ortaya koydu."