Diplomatik krizle geçen yılları geride bırakan Hindistan ve Kanada, başkent Yeni Delhi’de gerçekleşen zirvede 2,6 milyar dolarlık uranyum anlaşmasına imza atarak ekonomik ilişkilerde yeni bir sayfa açtı.
Hindistan ile Kanada arasında 2023 yılında başlayan ve diplomatik ilişkileri kopma noktasına getiren gerginlik, yerini stratejik ekonomik ortaklığa bırakıyor. Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin, Kanada’nın yeni Başbakanı Mark Carney’i Yeni Delhi’de ağırladığı tarihi zirve, iki ülke arasında “nesiller boyu sürecek” bir iş birliği döneminin kapılarını araladı.
Liderlerin görüşmesi, yalnızca diplomatik normalleşmeyi değil, somut ekonomik hedefleri de beraberinde getirdi. İki ülke, mevcut durumda yaklaşık 9 milyar dolar seviyesinde seyreden ikili ticaret hacmini, 2030 yılına kadar beş kattan fazla artırarak 50 milyar dolara çıkarma kararı aldı.
Nükleer Enerjide Stratejik Ortaklık
Zirvenin en dikkat çekici sonucu, enerji alanında atılan imzalar oldu. Taraflar, sivil nükleer enerji alanında iş birliğini derinleştiren 2,6 milyar dolar değerinde bir uranyum tedarik anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında Kanada merkezli enerji devi Cameco, Hindistan’ın artan enerji ihtiyacını karşılamak üzere ülkeye uzun vadeli uranyum sağlayacak.
Başbakan Modi, anlaşmanın önemine vurgu yaparak, “Sivil nükleer enerji alanında uzun vadeli uranyum tedariki için tarihi bir adım attık” ifadelerini kullandı. İş birliği sadece hammadde tedarikiyle sınırlı kalmayacak; iki ülke küçük modüler nükleer reaktörler (SMR) ve ileri düzey reaktör teknolojilerinin geliştirilmesi konusunda da ortak çalışma yürütecek.
Serbest Ticaret Anlaşması Yıl Sonuna Kadar Masada
Görüşmede, uzun süredir askıda olan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (CEPA) müzakereleri de yeniden canlandırıldı. Kanada Başbakanı Carney, müzakerelerin hızlandırılacağını belirterek, “Amacımız, bu kapsamlı anlaşmayı yıl sonuna kadar neticelendirmektir” dedi.
Carney ayrıca, kritik mineraller ve nükleer enerji alanlarını kapsayan yeni “Stratejik Enerji Ortaklığı”nın kurulduğunu duyurdu. Kanadalı lider, geçen yıl yaşanan diplomatik zorluklara atıfta bulunarak, bu yeni dönemin Ottawa ve Yeni Delhi arasında benzeri görülmemiş bir diplomatik etkileşim sürecini başlattığını kaydetti.
Ne Olmuştu?
İki ülke arasındaki ilişkiler, 2023 yılında dönemin Kanada Başbakanı Justin Trudeau’nun, Sih ayrılıkçı lider Hardeep Singh Nijjar’ın Kanada topraklarında öldürülmesinin arkasında Hindistan hükümetinin olabileceğine dair iddialarıyla derin bir krize girmişti. Yeni Delhi yönetimi bu suçlamaları “saçma” olarak nitelendirip reddetmiş, kriz karşılıklı olarak diplomatların sınır dışı edilmesi ve ticari müzakerelerin dondurulmasıyla sonuçlanmıştı.
Mark Carney’in 27 Şubat’ta Mumbai ziyaretiyle başlayan ve Yeni Delhi’de Modi ile yaptığı görüşmeyle zirveye ulaşan bu resmi ziyaret, söz konusu gerilimin ardından ilişkilerin onarılması adına atılan en somut adım olarak kayıtlara geçti.