Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde konuşan Rosemary DiCarlo, yenilenebilir enerjiye geçişin vazgeçilmezi olan kritik minerallere yönelik küresel talebin, ülkeler arasında tehlikeli bir jeopolitik rekabeti tetiklediği konusunda dünyayı uyardı.
Bugünkü Haberler / Dış Haberler Servisi
Küresel iklim kriziyle mücadele kapsamında fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş hızlanırken, bu dönüşümün hammaddesi olan kritik mineraller uluslararası diplomasinin ve güvenlik stratejilerinin merkezine yerleşti. Birleşmiş Milletler (BM) Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı kritik değerlendirmede, artan talep ve sınırlı arzın yarattığı risklere dikkat çekti.
DiCarlo, uluslararası barış ve güvenliğin korunması gündemiyle toplanan Konsey'de yaptığı konuşmada, bakır, lityum, nikel, kobalt ve nadir toprak elementleri gibi kritik minerallere olan "doymak bilmez" talebin, sadece ekonomik bir mesele olmadığını, aynı zamanda ciddi bir güvenlik sorunu haline geldiğini vurguladı.
"Rekabet, Çatışmayı Körüklüyor"
Enerji dönüşümünün, elektrikli araç bataryalarından rüzgar türbinlerine kadar geniş bir yelpazede bu minerallere bağımlı olduğunu hatırlatan DiCarlo, mevcut tablonun endişe verici boyutunu şu sözlerle ortaya koydu:
"Dünyada kritik minerallere olan talep artışı, ne yazık ki jeopolitik rekabeti körüklüyor. Bu rekabet, özellikle kaynak zengini ancak siyasi olarak kırılgan ülkelerde istikrarsızlığı ve çatışmaları besleme potansiyeli taşıyor."
BM yetkilisi, kaynakların kontrolü üzerindeki mücadelenin, tarihsel olarak görülen "kaynak laneti" döngüsünü, bu kez yeşil enerji maskesi altında yeniden canlandırabileceği uyarısında bulundu.
Tedarik Zincirindeki Kırılganlıklar
Bugünkü Haberler'in takip ettiği oturumda, kritik minerallerin çıkarılması ve işlenmesi konusundaki küresel dengesizliğe de işaret edildi. Çin, ABD ve Avrupa Birliği arasındaki stratejik rekabetin, tedarik zincirlerinde bloklaşmalara yol açtığı ve bu durumun küresel ticarette yeni bariyerler oluşturduğu biliniyor.
DiCarlo, bu kaynakların adil ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmemesi halinde, yerel halkların hak ihlallerine uğrayabileceği, çevresel tahribatın artabileceği ve yolsuzluğun derinleşebileceği konusunda üye ülkeleri uyardı.
Çözüm: Şeffaflık ve İşbirliği
BM Genel Sekreter Yardımcısı, konuşmasının sonunda uluslararası topluma net bir çağrıda bulundu. Kritik minerallerin bir çatışma unsuru değil, kalkınma aracı olması gerektiğini belirten DiCarlo, madencilik sektöründe şeffaflığın artırılması, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve kaynak zengini ülkelerin katma değerden hak ettikleri payı almalarını sağlayacak mekanizmaların kurulması gerektiğini ifade etti.
Uzmanlar, BM'nin bu çıkışının, özellikle Afrika ve Güney Amerika'daki maden zengini ülkelerde artan askeri darbeler ve iç karışıklıklar dönemine denk gelmesinin tesadüf olmadığına dikkat çekiyor.